|
|
|
|
یک روش تکراری در حل عددی مدل بیماریهای بومی با توزیعهای دلخواه دورههای عفونت برای زمانهای طولانی
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
بابایار رازلیقی بهمن
|
|
منبع
|
رياضي و جامعه - 1404 - دوره : 10 - شماره : 1 - صفحه:31 -66
|
|
چکیده
|
در این مقاله مدلهای بومی برای دورههای عفونی را در نظر میگیریم که بهطور دلخواه توزیع شدهاند. نمونههایی از چنین بیماریها عبارتند از: hiv/ایدز ، سرخچه، آنفلوآنزا و غیره. محقّقین زیادی از اوایل قرن بیستم به بعد راجع به مدلسازی ریاضی، وجود جواب، رفتار مجانبی، نقاط تعادلی، شکافگاهها و پایداری مدلها تالیفات متعدّد انجام دادهاند. بیشتر این مدلها به صورت معادلات دیفرانسیل، معادلات انتگرال، معادلات جبری غیرخطی و یا تلفیقی از اینها هستند. در این کار ابتدا مدل موجود را بهصورت تلفیقی از یک سیستم انتگرالی، بههمراه یک معادلهی جبری غیرخطی در میآوریم. این مدل را با استفاده از یک فرآیند تکرار، حل عددی میکنیم. سازماندهی الگوریتم ارائه شده چنان است که مساله را در اجتماع بازههای کوتاه زمانی بهصورت تکراری، حل عددی کرده و فرآیند، بازهبهبازه جلو میرود. همگرایی روش، بهطور مفصل ارائه میگردد. در قسمت نتایج عددی ابتدا با توجه به ساختار مساله و با استفاده از تبدیل لاپلاس، طیفی از مسائل را طراحی میکنیم که دارای جواب تحلیلی باشند. در نهایت دقّت و کارایی روش پیشنهاد شده را با استفاده ازدو نمونه مساله آزمون نشان میدهیم.
|
|
کلیدواژه
|
زمانهای طولانی، مدلهای بومی، روش تکراری، دورههای عفونتش
|
|
آدرس
|
دانشگاه صنعتی قم, گروه ریاضی, ایران
|
|
پست الکترونیکی
|
babayar@qut.ac.ir
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
one iteration method in numerical solution of endemic models with arbitrarily distributed periods of infection for long time
|
|
|
|
|
Authors
|
babayar-razlighi bahman
|
|
Abstract
|
in this paper, we consider endemic models with arbitrary distributed periods of infection. some samples of such diseases are: hiv/aids, rubella, influenza, and so on. since beginning of 20th century, there are many authors that investigate about mathematical modelling, existence of solutions and stability of models. many of these models are in the form of differential equations, integral equations, algebraic equation or hybrid of these. in this work we convert the existence model to a system of integral equations with a nonlinear algebraic equation. we solve numerically this model by an iterative process. organization of the given algorithm is such that the problem is solved by a numerical iteration on union of short time intervals, and the process forward interval by interval. convergence of the method is given expansively. in the numerical results section, according to the structure of the problem and by using laplace transform, we sketch a spectrum of sample problems that have analytical solutions. finally, we illustrate accuracy and applicability of the method by two benchmark sample problems.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|