>
Fa   |   Ar   |   En
   تحلیل فضایی تاثیرات تمرکزگرایی در شکل گیری نابرابری های فضایی - سرزمینی در ایران  
   
نویسنده ولیقلی زاده علی
منبع پژوهش هاي جغرافياي سياسي - 1395 - دوره : 1 - شماره : 4 - صفحه:139 -168
چکیده    فضای جغرافیایی ایران، علی رغم تنوع جغرافیایی انسانی و وسعت زیاد آن، در قالب ساختار سیاسی اداری بسیط و متمرکز اداره می‏شود. بااین حال، ساختار سیاسی اداری بسیط ( ازلحاظ نظری) مطلوب کشورهایی به شمار می رود که از یک ملت همگون تشکیل شده و از تکثر و تفاوت های فضایی (جغرافیایی انسانی) کمتری برخوردار هستند. وانگهی، دستیابی به توسعه پایدار در صدر اهداف و برنامه های هر دولتی قرار دارد و توسعه یافتگی در مفهوم رایج آن بایستی شامل توسعه برابر و نسبی فضای سرزمینی در همه ابعاد اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی باشد؛ در همین خصوص، تجربه نشان می دهد استفاده از ساختار سیاسی اداری بسیط و متمرکز به عنوان مکانیسم اجرایی کشور در بُعد جغرافیایی و مدیریت سیاسی فضا باعث شکل گیری جغرافیاهای نابرابر قدرت (تخلیه فرصت ها و ابزارهای قدرت از پیرامون به ویژه نواحی قومی و تمرکز آن‌ها در کانون های قدرت) می شود که این امر به وضوح در توپوگرافی توسعه یافتگی فضای جغرافیایی ایران، هم در مقیاس ملی و هم در مقیاس منطقه ای و محلی دیده می شود. درمجموع، با توجه به نتایج این پژوهش، منشا بسیاری از مشکلات فضایی در ایران را بایستی در ذات و ماهیت این ساختار جستجو کرد. به گونه ای که ساختار مذکور را می توان بیماری دردناک و بزرگ‌ترین معضل ساختار فضایی و فرایند سازماندهی فضایی (سیاسی اقتصادی فرهنگی) در ایران تلقی نمود. بنابراین، با توجه به وجود ساختار سیاسی اداری متمرکز در ایران که در آن به تفاوت های انسانی و اکولوژیک چندان توجهی نمی شود؛ این سوال مطرح می شود که آیا در قالب ساختار سیاسی بسیط می توان از توسعه معقول و برابر در نواحی مختلف جغرافیایی انسانی برخوردار شد، یا اینکه وجود ساختار سیاسی بسیط و متمرکز در کشوری مثل ایران با خصیصه‌های اکولوژیک و جغرافیایی متنوع می تواند به نابرابری فضایی بیانجامد.
کلیدواژه تمرکزگرایی، ساختار بسیط، ایران، نابرابری فضایی
آدرس دانشگاه مراغه, ایران
پست الکترونیکی a_gholizadeh@hotmail.com
 
   Spatial Analysis of the Effects of Centralization In the Formation of Spatial – Territorial Inequalities in Iran  
   
Authors Valigholizadeh Ali
  
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved