>
Fa   |   Ar   |   En
   دانش بومی و سنتی خوراک: درآمدی بر نشانه‌شناسی غذا و آداب مربوط به آن از منظر دین  
   
نویسنده مداحی مشیزی جواد ,جهانشاهی افشار علی ,رافائیلوونا گوزل
منبع دانش هاي بومي ايران - 1395 - دوره : 3 - شماره : 6 - صفحه:155 -211
چکیده    امروزه بحث خوراک، مشخصات و کارکردهای آن در قلمرو فرامادّی، امری غریب و خالی از پشتوانۀ علمی قلمداد شده؛ به گونه ای که در دیدگاه بسیاری از مردم، حوزۀ خوردنی ها در مسئلۀ حلال و حرام و تاثیراتی که بر جسم و سلامتی انسان می گذارد خلاصه شده است. به اعتقاد برخی، ورود دین در حوزۀ خوراک، فعالیتی غیر علمی و خرافی پنداشته می شود؛ در حالی که از منظر دین، یکی از وظایف عمدۀ صاحبان رسالت الهی، تمرکز بر خوراک به عنوان یکی از واسطه های حل بسیاری از مسائل فرهنگی و اجتماعی است. آنچه در فرهنگ تغذیۀ دینی نقش برجسته ای دارد و در نقطۀ کانونی این پژوهش نیز قرار می گیرد، توجه اسلام به خوراک، به مثابۀ یک نظام نشانه ای و نمادین در روابط انسان ها با یکدیگر و با خداوند است. در این پژوهش، تلاش شده است با الهام از چارچوب نظری تفسیرگرایی و نشانه شناختی، و بررسی عمیق در آموزه های دینی و با کمک ابزار مصاحبه،نقش های نمادین غذا و هم سفرگی را در ساختار فرهنگ تغذیۀ اسلامی مردم بخش لاله زار از توابع شهرستان بردسیر (استان کرمان)شناسایی کنیم و نشان دهیم که مفاهیمی را که اسلام با توجه به نقش های نمادین غذا به جامعه القا نموده، آرمانی کاملا نظری نیست؛ بلکه غذا و سفرۀ غذا یکی از بهترین زمینه های انتقال مفاهیم دینی در فرهنگ اسلامی محسوب شده و خداوند و بزرگان دین اسلام با استفاده از این قدرت نمادین غذا، عمیق ترین مفاهیم انسانی و دینی را در ابعادی به کوچکی یک سفرۀ غذا به مخاطبان خود منتقل نموده اند؛ مفاهیمی چون تواضع، قناعت، پیوند اجتماعی، روابط اجتماعی، برابری اجتماعی، و یکسانی طبقاتی.
کلیدواژه سفرۀ غذا، فرهنگ تغذیۀ اسلامی، نقش‌های اجتماعی غذا، نشانه‌شناسی غذا
آدرس دانشگاه شهید باهنر کرمان, بخش علوم اجتماعی, ایران, دانشگاه شهید باهنر کرمان, ایران, دانشگاه فدرال کازان, روسیه
پست الکترونیکی guzelstol@mail.ru
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved