بررسی سبک زندگی و ارتباط آن با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی در سالمندان شرق استان گیلان

زمینه و هدف: سبک زندگی سالم نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی و پیشگیری از بیماری‌های مزمن در دوران سالمندی دارد. شناخت وضعیت سبک زندگی سالمندان و عوامل مرتبط با آن، گام مهمی در تدوین برنامه‌های ارتقاء سلامت این گروه سنی محسوب می‌شود. هدف از این مطالعه، تعیین وضعیت سبک زندگی سالمندان شرق گیلان و ارتباط آن با ویژگی‌های جمعیت‌شناختی آنها بود. روش کار: این مطالعه مقطعی- توصیفی بخشی از یک پژوهش وسیع‌تر است که در سال 1403 روی 150 سالمند ساکن شرق استان گیلان شامل شهرستان‌های آستانه‌اشرفیه، لاهیجان، لنگرود و رودسر انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت در دسترس از میان سالمندان مراجعه‌کننده به کلینیک‌های تخصصی و فضاهای عمومی (پارک‌ها، مراکز تفریحی و فرهنگی) صورت گرفت. ابزار جمع‌آوری داده‌ها شامل فرم ویژگی‌های جمعیت‌شناختی و پرسشنامه سبک زندگی سالم در سالمندان ایرانی بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آماری من-ویتنی و کروسکال‌والیس و نرم‌افزار spss-20 انجام شد. سطح معناداری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که 63/3 درصد از سالمندان دارای سبک زندگی مطلوب بودند. بالاترین میانگین در میان ابعاد سبک زندگی به بُعد پیشگیری (8/35±63/86) و پایین‌ترین میانگین به بُعد فعالیت جسمی، ورزش و تفریح (4/67±14/02) تعلق داشت. بررسی ارتباط سبک زندگی با متغیرهای جمعیت‌شناختی نشان داد که بین نمره سبک زندگی با سطح تحصیلات (0/003=p)، میزان درآمد (0/01=p) و وضعیت مسکن (0/026=p) ارتباط معناداری وجود داشت. نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از وضعیت نسبتاً مطلوب سبک زندگی در میان سالمندان شرق گیلان بود، اما ضعف در بعد فعالیت بدنی نیازمند توجه و مداخلات ارتقاء دهنده سلامت در این حوزه می‌باشد. همچنین، این مطالعه نشان داد که سبک زندگی سالمندان علاوه بر شرایط فردی، تحت تاثیر عوامل اقتصادی و اجتماعی قرار دارد. بنابراین، ارتقای کیفیت زندگی در دوران سالمندی نیازمند سیاست‌گذاری‌های سلامت‌محور با در نظر گرفتن تفاوت‌های جمعیت‌شناختی است که باید در طراحی برنامه‌های سلامت‌محور مدنظر قرار گیرند.

investigating the lifestyle status and its association with demographic characteristics of older adults in eastern guilan, iran

background: a healthy lifestyle is crucial for enhancing the quality of life and preventing chronic diseases in older age. understanding the lifestyle status and its associated factors among older adults is essential for developing health promotion programs. this study aimed to investigate the lifestyle status of older adults in eastern guilan, iran, and its association with demographic characteristics.methods: this cross-sectional descriptive study was part of a larger research project conducted in 2024 on 150 older adults residing in the eastern guilan province in iran (including the cities of astaneh-ashrafieh, lahijan, langarud, and rudsar). convenience sampling was used to recruit participants among older adults attending specialized clinics and public spaces (parks, recreational, and cultural centers). data were collected using a demographic sheet and the iranian elderly healthy lifestyle questionnaire. data analysis was performed using the mann–whitney and kruskal–wallis tests using spss version 20, considering a significance level of p<0.05.results: the results showed that 63.3% of the older adults had a desirable lifestyle. among lifestyle dimensions, the preventive dimension had the highest mean score (63.86±8.35), while the physical activity, exercise, and recreation dimension had the lowest (14.02±4.67). analysis of the relationship between lifestyle and demographic variables indicated significant associations between lifestyle score and education level (p = 0.003), income (p = 0.010), and housing status (p = 0.026). conclusion: the findings indicated a relatively favorable lifestyle among older adults in eastern guilan; however, the weakness in physical activity requires consideration and health-promoting interventions in this area. moreover, the results of this study showed that the lifestyle of older adults is influenced not only by individual conditions but also by socioeconomic factors. therefore, improving the quality of life in older ages requires health-oriented policymaking that considers demographic differences when designing health promotion programs.