اثربخشی آموزش والدگری مبتنی بر واقعیت درمانی بر باورهای غیرمنطقی، انعطاف ‬پذیری روانشناختی و مهار خشم در مادران کودکان با اختلال نافرمانی مقابله ای

زمینه و هدف: اختلال نافرمانی مقابله­ ای، الگوی مکرر و دائمی خلق خشمگین و تحریک­ پذیر، جر و بحث با دیگران، نافرمانی و یا کینه توزی است. وجود چنین کودکی برای اعضای خانواده به خصوص مادران، مشکلات فراوانی به همراه داشته و می تواند سلامت روان مادر را کاهش دهد. هدف از انجام این پژوهش تعیین اثربخشی آموزش والدگری مبتنی بر واقعیت­ درمانی بر باورهای غیرمنطقی، انعطاف­پذیری روانشناختی و مهار خشم در مادران کودکان با اختلال نافرمانی مقابله­ ای بود.روش کار: پژوهش حاضر از نوع نیمه تجربی با طرح پیش­ آزمون- پس آزمون و با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی مادران با کودکان اختلال نافرمانی مقابله ای مراجعه­ کننده به مراکز روانشناسی و مدارس شهر تبریز در سال 1403 بود. از بین جامعه هدف، تعداد 20 مادر با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به شیوه تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار داده شدند. جهت تشخیص اختلال نافرمانی مقابله ای از مصاحبه بالینی بر اساس ملاک‌های تشخیصی نسخه تجدیدنظر شده توسط روانشناس بالینی و سیاهه رفتاری کودک آخنباخ و رسکوالر (2001) استفاده شد. برای گروه آزمایش، آموزش والدگری مبتنی بر واقعیت­ درمانی در هشت جلسه 90 دقیقه­ ای ارائه شد و گروه کنترل، مداخله ای دریافت نکرد. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه­ های باورهای غیرمنطقی اهواز عبادی و معتمدین (1384)، انعطاف­ پذیری روانشناختی کاشدن و همکاران (2020) و خشم اسپیلبرگر (1999) استفاده گردید. داده‌ها با استفاده از نرم افزار spss-24 و آزمون تحلیل کوواریانس تک­­ متغیره تجزیه و تحلیل شدند.یافته‎‌ها: نتایج نشان داد که آموزش والدگری مبتنی بر واقعیت­ درمانی در مقایسه با گروه کنترل موجب کاهش باورهای غیرمنطقی (0/001

the effectiveness of reality therapy-based parenting training on irrational beliefs, psychological flexibility, and anger control in mothers of children with oppositional defiant disorder

background: oppositional defiant disorder is a persistent and recurring pattern of angry and irritable mood, arguing with others, disobedience, or resentment. the presence of such a child poses many problems for family members, especially mothers, and can reduce the mother's mental health. the purpose of this study was to determine the effectiveness of reality therapy-based parenting training on irrational beliefs, psychological flexibility, and anger control in mothers of children with oppositional defiant disorder.methods: this was a quasi-experimental study with a pre-test post-test design, and a control group. the study population included all mothers of children with oppositional defiant disorder in tabriz who referred to psychological centers and schools in 2024. from the target population, 20 mothers of children with oppositional defiant disorder were selected as samples using the purposeful sampling method and were randomly assigned to two experimental and control groups. to diagnose oppositional defiant disorder, a clinical psychologist conducted an interview based on the diagnostic criteria of the revised fifth edition of the diagnostic and statistical manual of mental disorders, and the achenbach and reskoller (2001) child behavior inventory was also used. the experimental group received eight 90-minute sessions of reality therapy-based parenting training, and the control group received no intervention. data collection tools included the irrational beliefs questionnaire by ahvaz ebadi and motamedien (2005), psychological flexibility by kashden et al. (2020), and anger by spielberger (1999). data were analysed using spss version 24 software and the multivariate analysis of covariance test.results: the results showed that parenting training based on reality therapy, compared to the control group, reduced irrational beliefs (p<0.001), increased psychological flexibility (p<0.001), and decreased anger (p<0.001) in mothers of children with oppositional defiant disorder.conclusion: according to the results, parenting training based on reality therapy has been able to change parents' attitudes towards their children's behaviors and create more positive interactions between them by reducing irrational beliefs and anger and increasing psychological flexibility.