تبیین تجارب زیسته مراقبین حرفه‬ای و بازماندگان بیماری کووید- 19 در دوران پساکرونا

زمینه و هدف: کووید-19 به عنوان یک بحران بزرگ، آثار بلندمدتی بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی افراد گذاشت. در دوران پساکرونا، حمایت از گروه‌های آسیب‌پذیر مانند بیماران، سالمندان، کادر درمان و بازماندگان اهمیت زیادی دارد. بررسی تجارب زیسته این افراد به درک بهتر پیامدهای بحران و تدوین راهکارهای موثر برای آینده کمک می‌کند. لذا مطالعه حاضر با هدف تبیین تجارب زیسته مراقبین حرفه ای و بازماندگان بیماری کووید-19 در دوران پساکرونا انجام شد.روش کار: این مطالعه کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی طی سال های 1402 و 1403 انجام شد. مشارکت کنندگان شامل 20 نفر از بیماران، بازماندگان متوفیان و مراقبین حرفه‌ای بیماران مبتلا به بیماری کووید-19بودند. نمونه ‌گیری به صورت هدفمند تا رسیدن به اشباع داده ‌ها ادامه یافت. جهت دستیابی به حداکثر تنوع و غنای اطلاعات، افراد با ویژگی های متنوع فردی و حرفه ای نظیر سن، جنسیت و تحصیلات انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته و یادداشت‌برداری در عرصه جمع آوری شده، به‌صورت کلمه‌به‌کلمه پیاده‌سازی شدند. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار  maxqda-20و روش هفت‌مرحله‌ای کلایزی صورت گرفت.یافته ها: بیشتر مشارکت کنندگان در مطالعه متاهل (60%) بوده و در محدوده سنی 78-15 سال قرار داشتند. چهار درون مایه اصلی استخراج شده از داده ها شامل «تقابل آرامش شکننده و ترس از پایان زندگی»، «تجلی تعهد حرفه ای توام با فرسودگی شفقت‌محور تیم درمان»، «استیگما» و «سوگ مبهم و پیچیده» بود.نتیجه گیری: این پژوهش بر نیاز به برنامه‌های جامع بازتوانی روانی‌- اجتماعی برای مراقبین حرفه‌ای و بازماندگان کووید-19 تاکید می‌کند. یافته ها بیانگر آن است که اجرای مداخلات روان‌شناختی هدفمند مانند درمان شناختی- رفتاری، مشاوره گروهی و آموزش مهارت‌های تاب‌آوری ضروری می باشد. همچنین توانمندسازی اخلاقی و معنوی تیم درمان و ارائه آموزش‌های مرتبط با مدیریت استرس و فرسودگی شغلی پیشنهاد می‌شود. در سطح سیاست‌گذاری نیز ایجاد سازوکارهای رسمی حمایت روانی- اجتماعی در قالب پروتکل‌ها و شبکه‌های مراقبت پساکرونا اهمیت دارد. این اقدامات می‌تواند سلامت افراد درگیر را بهبود بخشیده و آمادگی نظام سلامت را برای بحران‌های آینده افزایش دهد

lived experiences of professional caregivers and survivors of covid-19 during the post-pandemic period

background: the covid-19 was a major global crisis that left long-term physical, psychological, and social impacts on individuals. in the post-covid era, supporting vulnerable groups such as patients, elderly, healthcare providers, and survivors has become increasingly important. exploring the lived experiences of these groups helps to better understand the consequences of the crisis and to develop effective strategies for the future. therefore, the present study aimed to explain the lived experiences of professional caregivers and survivors of covid-19 during the post-pandemic period.methods: this qualitative study was conducted with a descriptive phenomenological approach between 2023 and 2024. the study participants were 20 people consisted of survived patients, survivors of the deceased and professional caregivers of patients with covid-19. purposeful sampling was used, and data collection continued until data saturation was achieved. to ensure maximum diversity and richness of data, participants were selected with varied demographic and professional characteristics such as age, gender, and education level. data were collected through in-depth, semi-structured interviews and field notes. the interviews were transcribed verbatim and analyzed using maxqda 20 software following colaizzi's seven-step method.results: a total of 20 participants took part in the study, most of whom were married (60%) and aged between 15–78 years. four main themes emerged from the data: the contrast between fragile peace and fear of life's end; the manifestation of professional commitment accompanied by compassion-based fatigue among healthcare teams; stigma; and ambiguous and complicated grief.conclusion: the results of this study highlight the need for comprehensive support and psycho-social rehabilitation programs to improve the quality of life of professional caregivers and survivors of covid-19. the findings accurately identify the imperative need for purposeful psychological implementations such as cognitive-behavioral therapy, group counselling, and educating endurance skills. also, moral and spiritual empowerment of the healthcare providers, and providing educational programs on stress and burnout management strategies are suggested. at the policymaking level, developing formal mechanisms for psycho-social support formed as post-covid care protocols and networks are important. implementing such measures could enhance the mental, physical, and social well-being of these individuals and strengthen the healthcare system's preparedness for future crises.