تجربیات زیسته همسران بیماران مبتلا به سرطان روده پس از کولکتومی: یک مطالعه پدیدارشناختی

زمینه و هدف: سرطان روده بزرگ و جراحی کولکتومی چالش‌های جسمی، روانی و اجتماعی عمیقی برای بیماران و همسران آنها ایجاد می‌کند. این مطالعه کیفی با هدف واکاوی تجربیات زیسته همسران بیماران کولکتومی ‌شده با تاکید بر معناآفرینی و سازگاری روانی انجام شد.روش کار: مطالعه حاضر با رویکرد پدیدارشناسی انجام شد. جامعه پژوهش شامل همسران بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال با جراحی کولکتومی بود که در نیمه دوم سال 1403 به بیمارستان امام حسین (ع) تهران مراجعه کرده بودند. نمونه‌گیری به روش هدفمند انجام و پس از 14 مصاحبه (11 مصاحبه اصلی و 3 مصاحبه تاییدی)، اشباع داده‌ها حاصل شد. تحلیل داده‌ها به روش دیکلمن و همکاران (1989) و با استفاده از نرم‌افزار maxqda در سه مرحله کدگذاری باز (63 کد اولیه)، محوری (18 زیرمقوله) و انتخابی (6 مقوله اصلی) انجام گردید. یافته‌ها: تحلیل داده‌ها منجر به شناسایی شش مضمون اصلی شامل بار مراقبتی، بازتعریف هویت، معناجویی، نظام حمایتی،  فشارهای فرهنگی و سلامت روان شد. روایی یافته‌ها از طریق بازبینی مشارکت‌کنندگان، مثلث‌سازی و توافق بین کدگذاران (کاپای کوهن 0/87) تایید گردید.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد همسران بیماران با جراحی کولکتومی‌ با چالش‌های جسمی، روانی و اجتماعی عمیقی مواجه می‌شوند. یافته‌ها حاکی از بار مراقبتی سنگین، فشارهای فرهنگی و اختلالات سلامت روان بود، اما معناجویی و حمایت اجتماعی نقش کلیدی در سازگاری داشتند. نتایج ضرورت توجه به مداخلات معنوی- روانی و تقویت نظام‌های حمایتی را در برنامه‌ریزی‌های درمانی برجسته می‌سازد.

lived experiences of spouses of colorectal cancer patients after colectomy: a phenomenological study

background: colorectal cancer and colectomy surgery create profound physical, psychological, and social challenges for patients and their spouses. this qualitative study aimed to explore the lived experiences of spouses of colorectal cancer patients after colectomy, emphasizing on meaning-making and psychological adaptation.methods: the present study employed a phenomenological approach. the research population consisted of spouses of colorectal cancer patients who had undergone colectomy and were referred to imam hossein hospital in tehran during the second half of 2024. purposeful sampling was used, and data saturation was achieved after 14 interviews (11 main interviews and 3 confirmatory interviews). data analysis was performed using diekelmann et al.’s (1989) method and maxqda software, involving three stages: open coding (63 primary codes), axial coding (18 subcategories), and selective coding (6 main categories).results: data analysis identified six main themes, including caregiver burden, identity redefinition, meaning-seeking, support systems, cultural pressures, and mental health. the validity of findings was confirmed through member checking, triangulation, and inter-coder agreement (cohen’s kappa = 0.87).conclusion: the findings revealed that spouses of colectomy patients face significant physical, psychological, and social challenges. while caregiver burden, cultural pressures, and mental health disturbances were burdensome, meaning-seeking and social support played key roles in adaptation. the results highlight the necessity of incorporating spiritual-psychological interventions and strengthening support systems in therapeutic planning.