مقایسه اثربخشی دو روش درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش و مبتنی بر خانواده بر تصویر بدنی دانش آموزان دختر مبتلا به بی اشتهایی عصبی

زمینه و هدف: بی‌اشتهایی عصبی یکی از اختلالات روانی مقاوم به درمان است که بهداشت روانی فرد را تحت تاثیر جدی قرار می‌دهد. پژوهش حاضر با هدف مقایسۀ اثربخشی درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش و درمان مبتنی بر خانواده بر تصویر بدنی دانش‌آموزان دختر مبتلا به اختلال بی‌اشتهایی‌ عصبی انجام شد. روش کار: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری سه ماهه با گروه کنترل بود. جامعۀ آماری، دانش‌آموزان دختر مبتلا به بی‌اشتهایی عصبی شهر کرج در سال تحصیلی 1402 بودند که 45 نفر از آنها به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و به همراه خانواده‌هایشان با روش گمارش تصادفی در دو گروه مداخله و یک گروه کنترل (هر کدام 15 نفر) قرار گرفتند. گروه مداخله اول و دوم به ترتیب درمان‌های مبتنی بر تعهد و پذیرش و درمان مبتنی بر خانواده را طی 10 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند و گروه کنترل در این مرحله، درمانی دریافت نکرد. هر سه گروه پیش، پس و بعد از سه ماه از اتمام مداخلات درمانی، پرسشنامه‌های نگرش خوردن گارنر و گرفینگل (1982) برای شناسایی دانش آموزان با اختلال بی اشتهایی عصبی و پرسشنامه تصویر بدنی کش و پروزینسکی (1990) را پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از تحلیل کواریانس چند متغیره با کمک نرم افزار  spss-24 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌‌ها: نتایج نشان داد هر دو روش درمان مبتنی بر خانواده و درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش توانستند به صورت معناداری نمرات تصویر بدنی را در پس آزمون گروه‌های آزمایش افزایش دهند (0/01≥p). در مقایسه اثربخشی دو روش، تفاوت معناداری بین این دو روش دیده نشد (0/01≤p). نتایج آزمون پیگیری سه ماهه، حکایت از ماندگاری اثرات درمانی هر دو درمان داشت.نتیجه گیری: با توجه به نتایج بدست آمده، هر دو روش درمان مبتنی بر تعهد و پذیرش و درمان مبتنی بر خانواده منجر به بهبود تصویر بدنی در دختران دارای اختلال بی اشتهایی عصبی می‌شوند. بنابراین به متخصصان سلامت روان توصیه می‌شود از این دو درمان در بهبود بهداشت روانی دختران با اختلال یادشده بهره گیرند.

comparing the effectiveness acceptance and commitment- therapy and family-based treatment on the body image of girls with anorexia nervosa

background: anorexia nervosa is one of the most treatment-resistant mental disorders that seriously affects the mental health of the affected person. the present study was conducted with the aim of comparing the effectiveness of commitment and acceptance therapy and family-based treatment on improving the body image of female students with anorexia nervosa.methods: this study was a quasi-experimental study with a pre-test-post-test design and a three-month follow-up with a control group. the statistical population was female students with anorexia nervosa in karaj in the academic year 1402, of which 45 of them were randomly assigned to two intervention groups and a control group (15 people each) by purposive non-random sampling. the first and second intervention groups received commitment and acceptance-based therapies and family-based therapies, respectively, during 10 90-minute sessions, and the control group did not receive any therapy at this stage. all three groups answered the garner and gerfingel eating attitude questionnaires (1982) to identify students with anorexia nervosa and the cash and prusinski body image questionnaire (1990) before, after, and three months after completing the therapeutic interventions. data were analyzed using multivariate analysis of covariance using spss-24 software.results: the results showed that family-based treatment and commitment and acceptance-based treatment were able to significantly increase body image scores in the post-test of the experimental groups (p≥0.01) and there was no significant difference between these two treatments (p≤0.01). the results of the three-month follow-up test indicate the durability of the therapeutic effects of both treatments.conclusion: according to the results obtained, commitment and acceptance-based treatments and family-based treatment led to an improvement in positive body image in girls with anorexia nervosa disorder. therefore, mental health professionals are advised to use these two treatments to improve the mental health of girls with anorexia nervosa