بررسی اثر بخشی آموزش مفاهیم هوش اخلاقی از طریق تصاویر بر خودکارآمدی اجتماعی کودکان

زمینه و هدف: از دیرباز، بشر برای انتقال مفاهیم از تصاویر بهره می‌گرفته است. امروزه، با توسعه فناوری‌های بصری نظیر انیمیشن، فضای مجازی و اینترنت، ارتباط کودکان با تصاویر، بیش از گذشته افزایش یافته است. بهره‌گیری از این ظرفیت‌ها در آموزش فضیلت‌های اخلاقی، می‌تواند زمینه‌ساز رشد ابعاد مختلف روانی و اجتماعی کودکان باشد. هدف این پژوهش، تعیین اثربخشی آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق تصاویر بر خودکارآمدی کودکان بود.روش کار: این پژوهش از نوع نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و پیگیری همراه با گروه کنترل بود که روی دانش آموزان دختر پایه پنجم ابتدایی مدارس دولتی شهر اصفهان انجام شد. ابتدا با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، دو مدرسه ابتدایی دخترانه انتخاب و از هر مدرسه، یک گروه 20 نفره (در مجموع 40 نفر) به روش تصادفی انتخاب شدند. سپس، دانش‌آموزان با استفاده از روش تخصیص تصادفی بلوکی در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند تا تعادل بین گروه‌ها از نظر ویژگی‌های جمعیت‌شناختی حفظ شود. در مرحله بعد، پرسشنامه هوش اخلاقی و خودکارآمدی اجتماعی از نمونهها اخذ گردید و در ادامه گروه آزمایش طی 9 جلسه، بسته های آموزشی حاوی تصاویر مرتبط با هفت فضیلت هوش اخلاقی را دریافت کردند، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. پس از اتمام جلسات، مجدداً پرسشنامههای مربوطه از هر دو گروه اخذ گردید و یک ماه بعد، پایداری اثر مداخله بررسی گردید. از نرم افزار spss-26 برای انجام تحلیل‌های آماری شامل تحلیل کوواریانس چندمتغیره (mancova) و آزمون اندازه‌گیری مکرر، استفاده شد.یافته‌ها: آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق تصاویر، افزایش معناداری در نمرات هوش اخلاقی و خودکارآمدی اجتماعی کودکان ایجاد کرد. میانگین نمره هوش اخلاقی در گروه آزمایش از 3/12±42/35 در پیش‌آزمون به 2/94±57/15 در پس‌آزمون رسید (0/001> p) و میانگین نمره خودکارآمدی اجتماعی نیز از 4/10±38/40 به 3/85±53/25 افزایش یافت (0/001> p). اختلاف نمره بین گروه آزمایش و کنترل در هوش اخلاقی، 14/80 و در خودکارآمدی اجتماعی، 14/85 واحد بود.نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد آموزش مفاهیم اخلاقی از طریق تصاویر، خودکارآمدی اجتماعی کودکان را به‌صورت معناداری افزایش می دهد. با توجه به اثربخشی این روش، پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزان آموزشی و متولیان تربیتی، از تصاویر جذاب و هدفمند بعنوان ابزاری موثر برای تقویت خودکارآمدی اجتماعی کودکان در محیط‌های آموزشی استفاده کنند.  

investigating the effectiveness of teaching moral intelligence concepts through images on children's social self-efficacy

background: since ancient times, humans have used images as a means of conveying concepts. today, with the advancement of visual technologies such as animation, virtual spaces, and the internet, children’s interaction with images has increased more than ever before. utilizing these capabilities in teaching moral virtues can contribute to the development of various psychological and social aspects of children. this study aimed to investigate the effectiveness of teaching moral intelligence concepts through images on children’s self-efficacy.methods: this was a quasi-experimental study with a pretest-posttest design and follow-up with a control group, conducted on fifth-grade female students from public elementary schools in isfahan. first, using simple random sampling, two elementary schools were selected, and from each school, a randomly chosen group of 20 students (total sample: 40 students) participated in the study. then, using the block random allocation method, students were assigned to the experimental and control groups. next, moral intelligence and social self-efficacy questionnaires were administered to the participants. the experimental group attended nine educational sessions, during which they received educational packages containing images related to the seven virtues of moral intelligence; meanwhile, the control group did not receive any intervention. upon completing the sessions, the same questionnaires were re-administered to both groups, and one month later, a follow-up assessment was conducted to evaluate the sustainability of the intervention effects. statistical analyses were performed using spss version 26 usin g multivariate analysis of covariance.results: teaching moral concepts through images significantly improved children’s moral intelligence and social self-efficacy scores. the mean moral intelligence score in the experimental group increased from 42.35±3.12 in the pre-test to 57.15±2.94 in the post-test (p<0.001), while the mean social self-efficacy score rose from 38.40±4.10 to 53.25±3.85 (p<0.001). the score difference between the experimental and control groups were 14.80 points for moral intelligence and 14.85 points for social self-efficacy. conclusion: the findings indicated that teaching moral concepts through images significantly enhanced children’s social self-efficacy. given the effectiveness of this method, it is recommended that educational planners and policymakers utilize engaging and purposeful images as a powerful tool for fostering children’s social self-efficacy in educational environments.