مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور بر عزت‌نفس و پرخاشگری نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودجرحی

زمینه و هدف: خودجرحی یکی از مشکلاتی است که آسیب های روانی و اجتماعی بسیاری بر جای می‌گذارد. شیوع این مشکل در بین نوجوانان بسیار زیاد بوده و تبدیل به یک معضل جدی شده است. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور بر عزت‌نفس و پرخاشگری نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودجرحی بود.روش‌‌ کار: این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون- پیگیری و با گروه کنترل بود. جامعه آماری این مطالعه شامل کلیه دانش‌آموزان دختر دارای رفتارهای خودجرحی مقطع دوم متوسطه شهر تبریز بود که در سال تحصیلی 1402-1403 مشغول به تحصیل بودند. از بین آنها 45 نفر با روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی به سه گروه تقسیم شدند (هر گروه 15 نفر). اعضای گروه های درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور، مداخله مختص خود را به‌ترتیب در 8 و 6 جلسه 1/5 ساعته دریافت کردند و گروه کنترل، درمانی دریافت نکرد. هر دو گروه، پیش، پس و 4 ماه پس از مداخله به‌ پرسشنامه‌های عزت‌نفس کوپر اسمیت (1976) و پرخاشگری باس و پری (1992) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرم افزار spss-26 و آزمون های تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر و تست تعقیبی بونفرونی تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: بین نمرات عزت نفس و پرخاشگری در گروه‌های درمان و کنترل در پیش‌آزمون تفاوت معنی‌داری وجود نداشت. نتایج نشان داد که درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور در مقایسه با گروه کنترل منجر به افزایش عزت‌نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودجرحی شده‌اند (0/001> p). در مرحله پیگیری، تاثیر درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور بر عزت‌نفس و پرخاشگری ماندگار بود (0/001> p). علاوه بر این، تاثیر درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور بر عزت‌نفس و پرخاشگری در پس‌آزمون و پیگیری تفاوت معنی‌داری نداشت.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که هر دو روش درمان متمرکز بر شفقت و درمان کوتاه‌مدت راه‌حل‌محور موجب افزایش عزت‌نفس و کاهش پرخاشگری نوجوانان دختر دارای رفتارهای خودجرحی می شوند. بنابراین از این دو رویکرد درمانی می توان در کاهش مشکلات روانی ناشی از خودجرحی در دختران نوجوانان استفاده کرد.

comparing the effectiveness of compassion-focused therapy and short-term solution-focused therapy on self-esteem and aggression in female adolescents with self-injurious behaviors

background: self-injury is one of the problems that causes many psychological and social harms. its prevalence in adolescents is very high and it has become a serious problem. the present study aimed to compare the effectiveness of compassion-focused therapy (cft) with short-term solution-focused therapy (stsft) on self-esteem and aggression in female adolescents with self-injurious behaviors.methods: this study was quasi-experimental with pre-test, post-test, and follow-up with a control group design. the study population included all female students with self-injurious behaviors attending the second high school level in the 1402-1403 (2024) academic year in tabriz city. a total of 45 people were selected using a non-random purposeful sampling method and randomly divided into three groups (15 participants each). members of the compassion-focused therapy group and the short-term solution-focused therapy group received their specific intervention in 8 and 6 sessions of 1.5 hours each. the control group received no treatment. both groups completed the cooper smith (1976) 58-question self-esteem questionnaire and buss and perry (1992) 29-question aggression questionnaire, before, after, and 4 months after the intervention. data were analyzed using repeated measures analysis of variance and bonferroni post hoc tests using spss-26 software.results: there was no significant difference between the scores of self-esteem and aggression in the experimental and control groups at the pre-test (p<0.05). the results showed that cft and stsft increased self-esteem and decreased aggression in female adolescents with self-injurious behaviors at the post-test, compared with the control group (p<0.001). the effects of cft and stsft on self-esteem and aggression persisted at the follow-up (p<0.001). in addition, the effects of cft and stsft on self-esteem and aggression at post-test and follow-up were insignificant (p<0.05).conclusion: based on the results of this study, compassion-focused therapy, and short-term solution-focused therapy may be effective in enhancing the self-esteem and reducing the aggression of female adolescents with self-injurious behaviors. therefore, these two therapeutic approaches can be used to reduce the problems arising from self-injury among teenage females, including reducing aggression and improving their self-esteem