اثربخشی آموزش مدیریت والدین بر استرس ‌درک‌شده‌ و رضایت از زندگی مادران کودکان بیش‌فعال/ نقص‌توجه

زمینه و هدف: مادران کودکان بیش‌فعال/نقص‌توجه در تعامل با فرزندان‌شان دچار مشکلات عدیده روان‌شناختی هستند؛ از این‌رو باید به‌حل مشکلات روان‌شناختی آن‌ها پرداخته شود. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی آموزش مدیریت والدین بر استرس درک‌شده و رضایت از زندگی مادران کودکان بیش‌فعال/نقص‌توجه بود.روش‌ کار: این پژوهش از نوع نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون و پیگیری با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مادران کودکان بیش‌فعال/نقص‌توجه مدارس ابتدایی دخترانه شهر تبریز در سال‌تحصیلی 1403-1402 بود. از بین آنها تعداد 30 نفر با روش نمونه­ گیری در دسترس انتخاب، و به‌طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر کدام 15 نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش، آموزش مختص خود را در 9 جلسه 1.5 ساعته دریافت کردند. جمع آوری داده ها قبل و بعد از آزمون و در مرحله پیگیری با استفاده از پرسشنامه‌های استرس ادراک‌شده کوهن (1983) و رضایت از زندگی داینر و همکاران (1985) در هر دو گروه انجام شد. داده­ها توسط آزمون تحلیل واریانس با اندازه­ گیری مکرر و با استفاده از نرم ‌افزار آماری spss-24 تجزیه و تحلیل شدند.یافته‌ها: در مرحله پیش ­آزمون، میانگین و انحراف معیار نمره استرس درک‌شده برای گروه های آزمایش و کنترل به ترتیب 2/61±26/47 و 2/06±27/13 و نمره رضایت از زندگی به ترتیب 3/24±134/20 و 3/94 ±133/73 بود (0/05< p). درحالی که در مرحله پس ­آزمون، آموزش مدیریت والدین در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معنی دار استرس درک‌شده و افزایش رضایت از زندگی را در پی داشت (001.0> p). در مرحله پیگیری نیز، اثر آموزش مدیریت والدین بر استرس درک‌شده و رضایت از زندگی، ماندگار بود (0/001> p).نتیجه‌گیری: به‌نظر می‌رسد آموزش مدیریت والدین می‌تواند سبب کاهش استرس درک‌شده و افزایش رضایت از زندگی در مادران دارای کودک بیش‌فعال/نقص‌توجه شود. لذا این روش می‏ تواند راهبرد آموزشی مفیدی برای بهبود وضعیت روان‌شناختی این مادران باشد.

the effectiveness of parental management training on perceived stress & life satisfaction in mothers of children with attention deficit/hyperactive

background: mothers of attention deficit/hyperactive children have many psychological problems in interacting with their children. therefore, their psychological problems should be taken into account and resolved. the aim of this study was to determine the effectiveness of parental management training (pmt) on perceived stress and life satisfaction in mothers of children with attention deficit/hyperactive.methods: the method of this study was semi-experimental with pre-test, post-test and follow-up with a control group design. the study population included all mothers of children with attention deficit/hyperactive in girls’ primary schools in tabriz during the 2022-2023. a total of 30 people were selected through convenience sampling and randomly divided into two groups, experimental and control (15 people each). the experimental group received 9 specific training sessions of 1.5 hours each. however, the control group did not receive any training. the measurement tools included cohen’s (1983) perceived stress and diener (1985) life satisfaction questionnaires. data were analyzed using the analysis of variance with repeated measures and using the spss-24 statistical software.results: in the pretest, the mean and standard deviation of the experimental and control groups for perceived stress were (26.47±2.61) and (27.13±2.06), and for life satisfaction were (134.20±3.24) and (133.73±3.94), respectively (p>0.05). compared with the control group, in the post-test, pmt resulted in a decrease in perceived stress and an increase in life satisfaction (p<0.001). in the follow-up phase, the effect of pmt on perceived stress and life satisfaction were long-lasting (p<0.001).conclusion: it appears that parental management training could reduce perceived stress and increase life satisfaction in mothers of attention deficit/hyperactive children. therefore, it may probably be a useful training strategy to improve the psychological state of these mothers