مقایسه اثربخشی درمان شناختی رفتاری و طرحواره درمانی بر اضطراب و انعطاف پذیری روان‬شناختی در بیماران با سندرم روده تحریک‬ پذیر

زمینه و هدف: سندرم روده تحریک پذیر، اختلال عملکردی مزمن دستگاه گوارش است که علاوه بر مشکلات جسمانی، میتواند فرایندهای شناختی، هیجانی و روان شناختی بیماران را نیز متاثر سازد. هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان شناختی- رفتاری و طرحواره درمانی بر اضطراب بیماری و انعطاف پذیری روان شناختی در بیماران با سندرم روده تحریک پذیر بود. روش کار: این پژوهش نیمه تجربی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و مرحله پیگیری دو ماهه همراه با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل کلیه بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر مراجعه کننده به بیمارستان ولایت و شهید رجایی قزوین در سال 1401 بود. بر اساس تشخیص پزشک متخصص و مصاحبه بالینی، 48 نفر از بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر که در پرسشنامه اضطراب بیماری، نمره بالاتر از 35 را کسب نموده بودند، با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند و بر اساس جدول اعداد تصادفی به سه گروه طرحواره درمانی، درمان شناختی- رفتاری و کنترل (هر گروه 16 نفر) تخصیص یافتند. ابزارهای پژوهش، پرسشنامه های اضطراب بیماری سالکوسکیس و وارویک (2002) و انعطافپذیری روانشناختی دنیس و وندروال (2010) بود. گروه های آزمایش، روش های طرحواره درمانی یانگ و درمان شناختی- رفتاری لیهی را در 9 جلسه 90 دقیقه ای به صورت یک بار در هفته دریافت کردند و گروه کنترل مداخله ای را دریافت نکرد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه های تکراری و نرم افزار spss-23 تحلیل شد. یافته ها: بر اساس نتایج، طرحواره درمانی و درمان شناختی- رفتاری بر کاهش اضطراب بیماری و افزایش انعطاف پذیری روانشناختی بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک پذیر تاثیر داشت (0/001> p). در مقایسه دو روش درمانی، تفاوت معنی‌داری بین میانگین نمرات متغیرهای مورد مطالعه در مراحل پس آزمون و پیگیری مشاهده نشد. نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه، می توان از طرحواره درمانی و درمان شناختی- رفتاری به عنوان روش های درمان موثر در کاهش اضطراب بیماری و بهبود انعطاف پذیری روان شناختی بیماران با سندرم روده تحریک پذیر استفاده نمود.

comparing the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and schema therapy on health anxiety and psychological flexibility in patients with irritable bowel syndrome

abstractbackground: irritable bowel syndrome is a chronic functional disorder of the gastrointestinal system. besides physical problems, it can also affect the patient’s cognitive, emotional, and psychological processes. the study aimed to compare the effectiveness of cognitive-behavioral therapy and schema therapy on health anxiety and psychological flexibility in patients with irritable bowel syndrome.methods: the study method was quasi-experimental with a pre-test and post-test design and a 2-month follow-up period with a control group. the study population included all patients with irritable bowel syndrome referred to velayat and shahid rajaei hospitals in qazvin city in 2022. based on specialist diagnosis and clinical interviews, 48 patients with irritable bowel syndrome who scored higher than 35 on the health anxiety questionnaire were selected through purposive sampling. they were also divided into three groups based on a table of random numbers, including schema therapy, cognitive behavioral therapy, and control groups (16 people in each group). the research instruments were the health anxiety questionnaire by salko-sakis and warwick (2002) and the psychological flexibility questionnaire by dennis and vanderwaal (2010). the experimental groups received yang’s schema therapy and leahy’s cognitive behavioral therapy in nine 90-minute sessions once a week, and the control group received no intervention. data were analyzed using repeated measures analysis of variance (anova) using spss-23 software.results: the results showed that schema therapy and cognitive behavioral therapy were effective in reducing health anxiety and increasing psychological flexibility in patients with irritable bowel syndrome (p<0.001). furthermore, comparing the two treatment methods, no significant differences were found between the mean scores of the variables studied at post-test and follow-up.conclusion: according to the results, schema therapy and cognitive behavioral therapy can be used as an effective treatment for health anxiety and psychological flexibility of patients with irritable bowel syndrome.