نقد و بررسی سندیِ معارضات حدیث «یا علی لا یحبّک الّا مومن و لا یبغضک الّا منافق» در منابع عامه

حدیث «لا یحبّک الّا مومن و لا یبغضک الّا منافق»، از ارکانِ استدلال‏های اعتقادی در اثباتِ جایگاهِ منحصر‏به‏فرد امیرالمومنین علی(ع) است. با این حال، در منابعِ حدیثیِ اهل‏سنّت، روایات معارضی به چشم می‏خورد که معیار محبّت و بغض را به اشخاص یا گروه‏های دیگری مانند برخی خلفا یا انصار نسبت داده‏اند؛ نقل‏هایی که ممکن است برساختۀ فضای تقابل‏های کلامی بوده و با هدف سایه انداختن بر دلالت این حدیث نبوی پرداخته شده‏ باشند. این پژوهش با هدف صیانت از این روایت کلیدی، در صدد است تا اعتبار سندی این روایات معارض و تبیین میزان توان آن‏ها در تقابل با حدیث اختصاصی امیرالمومنین(ع) را بکاود. این تحقیق با روش توصیفی - تحلیلی نشان می‏دهد که تمامی نقل‏های معارض که برای دیگران ذکر شده است، به دلیل ضعف‏های سندی، فاقد اعتبار لازم هستند و در ترازوی نقد رجالی تاب مقاومت ندارند. به علاوه با نقد و ابطال روایات معارض، مشخص می‏شود که مضمون محبّت و بغض به‏عنوان معیار ایمان و نفاق، حقیقتی است که منحصراً در حق امیرالمومنین(ع) صادر شده و دیگر روایات، تلاشی برای تضعیف و حاشیه‏رانی این جایگاه هستند. این تحلیل نشان می‏دهد که جایگاه اعتقادی این روایت نبوی، با هیچ‏یک از روایات معارض موجود در منابع عامه خدشه‏دار نمی‏شود.