بررسی تطبیقی مبانی رجالی «معجم رجال الحدیث» آیة الله خویی با «قاموس الرجال» علّامه شوشتری

معجم رجال الحدیث اثر آیة الله خویی و قاموس الرجال تالیف علامه شوشتری، دو ستون استوار دانش رجالند. اگرچه عملکرد رجالی این دو شخصیت معاصر عالمانه است، امّا تفاوت در شخصیت علمی و خاستگاه‏ دانشی، باعث ظهور رویکردهای گاه متفاوتی در اعتبارسنجی راویان در این دو اثر شده است. بررسی تطبیقی و شناخت مشترکات و تفاوت‏های این دو کتاب، علاوه بر شناخت دقیق‏تر و عمیق‏تر مبانی، روش، ویژگی‏های برجسته و نقاط قوت، افق‏های نوینی را نیز در روش‏شناسی و نقد رجالی می‏گشاید. این پژوهش در پی پاسخ به این پرسش است که: مبانی رجالی این دو عالم در آثار پیش‏گفته چه هم‏گرا‏یی و واگرایی دارند؟ این تحقیق با تطبیق نظریات این دو شخصیت رجالی در موضوعات مشترک دو اثر و به روش توصیفی - تحلیلی نتایج زیر را ارائه می‏دهد:  هم‏گرایی‏: در بسیاری از مبانی کلان، مانند اعتبار توثیقات رجالیان عامه، نحوۀ مواجهه با فهرست و رجال شیخ طوسی، رجال نجاشی و کتب رجالی متاخر، این دو عالم از اتفاق‏نظر قابل‏توجهی برخوردارند. واگرایی‏: تفاوت دیدگاه‏ها در موضوعاتی نظیر همنشینیِ راوی با معصومان:، رجال ابن‏غضائری و رجال کشّی مشهود است؛ همچنین روش‏های تصحیح رجالی در میان این دو بزرگوار، نشان‏دهندۀ استقلال فکری و تفاوت هر یک در مسیر پژوهش رجالی است.