تاثیر باور‌های مذهبی در رجال‌پژوهی و تراجم‌نگاری با تاکید بر راویان متّهم به نَصب در آثار شمس‌الدّین ذهبی

رجال‌پژوهی و تراجم‌نگاری، از جمله دانش‌های کلیدی علوم حدیثند. به کمک آنها، راویان احادیث، عالمان و شخصیّت‌های موثّر در تاریخ اسلام مورد باز‌شناسی قرار می‌گیرند. به علاوه، پژوهشگر حوزه حدیث، امکان اطلاع از وضعیّت راویان احادیث و سیره عالمان را از همین طریق می‌یابد. با توجّه به اهمیّت ویژه این دو دانش، پژوهش ضابطه‌مند در این عرصه نیازمند ضوابطی است که پرهیز از دخالت دادن باور‌ها و تعصبات مذهبی از مهم‌ترین آن‌ها به شمار می‌رود. این نوشتار، برآن است تا نشان دهد باور‌های مذهبی تا چه میزان در رجال‌پژوهی و تراجم‌نگاری دخیل و موثر است؟ بدین منظور تراجم عالمان اهل‌سنّت و راویان متهم به نَصب در آثار شمس‌الدّین ذهبی، مورّخ و محدّث برجسته اهل‌سنّت، مورد بررسی قرار گرفته است. پژوهش به روش تاریخی و رویکرد توصیفی تحلیلی به انجام رسیده است. در نتیجه، برخی از مصادیق تاثیرپذیری رجال‌پژوهی و تراجم‌نگاری ذهبی از تعصّبات مذهبیش با محوریّت بررسی راویان متهم به نَصب و تراجم‌نگاری عالمان اهل‌سنّت از مکاتب فقهی و کلامی مختلف، ارائه شده است.