سنجش پایداری تولید گندم آبی در روش کشت رایزبد و روش های کشت مرسوم

برای ایجاد امنیت غذایی و پایداری تولید گندم، در کنار منفعت اقتصادی، بهبود بهره وری مصرف انرژی و سازگاری با محیط زیست، حیاتی است. مطالعه حاضر بصورت آزمایش بنیان در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تیمار (کاشت با بذرکار رایزبد بر روی پشته‌های دائمی بلند و روش‌های مرسوم کاشت با خطی‌کار معمولی غلات و خطی‌کار فاقد جوی‌وپشته‌ساز) و چهار تکرار، در کشت و صنعت پارس آباد مغان استان اردبیل اجرا شد. نتایج نشان داد چرخه تولید گندم با روش کاشت جدید می تواند شاخص بهره وری انرژی را 9 درصد و انتشار گازهای گلخانه ای را تا 220 کیلوگرم دی اکسید کربن در هکتار کاهش دهد. در میان بخش‌های اثر بررسی شده در هر سه روش کاشت، بیش‌ترین سهم مربوط به انواع مسمومیت آب‌های آزاد، مسمومیت انسانی و مسمومیت آب‌های سطحی بود که ناشی از مصرف نهاده‌های کود و سم است. همچنین در روش کشت رایزبد، عملکرد بیولوژیک، شدت و بهره وری انرژی به طور معنی داری افزایش و اثرات زیست‌محیطی را کاهش داده است. در مجموع مقایسه شاخص های مرتبط با پایداری (اثرات زیست محیطی، بهره وری انرژی، شاخص برداشت، بهره وری مصرف آب و سودخالص) نشان داد که اولویت کارنده پایدار بترتیب متعلق به خطی کار رایزبد، خطی کار معمولی غلات و خطی کار فاقد جوی و پشته ساز است.

sustainability assessment of raised bed and conventional planters in irrigated wheat

economic benefit، improving energy efficiency and compatibility with environment are crucial in order to make sustainable wheat production and provide secure food. this study was carried out in the form of randomized complete block design with three treatments (raised bed planter، and conventional planter and planter without furrower) and four replications، in pars abad moghan agro industrial company، ardabil province of iran. results showed that raised bed wheat cultivation has significantly increased energy use efficiency up to 95، while reduced greenhouse gas emission up to 220 kg co2 per hectare. among the calculated values of impact sections in all three planting methods، the largest share was related to open fresh water aquatic ecotoxicity، human ecotoxicity، and marine aquatic ecotoxicity، which is caused by the consumption of fertilizer and poison inputs. in general، conventional tillage and planting methods، in addition to lower yield، due to high inputs and water consumption، increase the emission of environmental pollutants. as a summary، the comparison of sustainability indicators (environmental impacts، energy efficiency، net profit، harvest index and water consumption efficiency) showed that the priority of sustainable planter belongs to the rised bed planter، conventional planter and planter without furrower respectively. in future researches، new concepts of sustainability in raised bed planters including effect of reducing chemicals and fertilizers، using organic fertilizers، placing legumes in the crop rotation and correct management of irrigation water based on experimentally tested studies suggested to study in long-term cultivation periods.