بررسی نقش سه اصل تماس شخصی، عمل کردن، و اثردو گانه بر تصمیم‌ گیری اخلاقی

سه اصل اثر دوگانه، اصل تماس شخصی، و اصل عمل کردن به عنوان سازوکارهای روانی موثر بر تصمیم‌گیری‌های اخلاقی انسان در دوراهی‌های واگن قطار در نظر گرفته می‌شوند. با توجه بر ادعای جهان‌شمول بودن این سازوکارها، هدف این پژوهش بررسی نقش سه اصل مذکور بر تصمیم‌گیری‌های اخلاقی در دوراهی‌های واگن قطار در فرهنگ شرقی مردم ایران بوده است. در این پژوهش که از جمله طرح‌های نیمه آزمایشی پیش آزمون- پس آزمون یک گروهی بوده است از چهار سناریو استفاده شد که در پژوهش‌های مشابه به کار رفته بودند. جامعه آماری این پژوهش، جمعیت عمومی فعال در شبکه‌های اجتماعی مجازی بوده است. حجم نمونه 235 نفر با میانگین سنی 30.34 بوده است. از میان آزمودنی‌ها، 143 نفر زن و 92 نفر مرد بوده‌اند. جهت تجزیه و تحلیل آماری از آزمون مک‌نمار استفاده شد. بر اساس نتایج پژوهش تاثیر هر سه اصل مذکور بر تصمیم‌گیری اخلاقی آزمودنی‌ها در دوراهی‌های واگن قطار به طور معنی‌داری (0.05> pvalue) تایید شد. بنابراین این پژوهش نشان می‌دهد که هر سه  اصل تماس شخصی، عمل کردن، و اثر دوگانه بر تصمیم‌گیری‌های اخلاقی آزمودنی‌ها اثرگذار هستند.

examining the role of the three principles of personal contact, action, and double effect on moral decision making

the three principles of double effect, personal contact, and action are suggested as the chief psychological mechanisms affecting human moral decision making in trolley dilemmas. the purpose of current research was to investigate the claim of the universality of these principles and their role in moral decision making in trolley dilemma in the oriental culture of iran. in this research, using a semi-experimental single group pre-test-post-test design, four scenarios were used adopted from similar research. the statistical population of this research was the general population active in social media. the sample consisted of 235 participants with an average age of 30.34. among the subjects, 143 were women and 92 were men. mcnemar test was used for statistical analysis. based on the results, the effect of all three principles on the ethical decision making of the subjects in trolley dilemma was confirmed significantly (pvalue>0.05). therefore, this research shows that all three principles of personal contact, action, and double effect are effectively influencing moral decision making.