مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان چشم انداز زمان بر خودکارآمدی ترک افراد وابسته به مواد مخدر

پژوهش حاضر باهدف مقایسه اثربخشی درمان فراشناختی و درمان چشم ان داز زمان بر خودکارآمدی ترک افراد وابسته به مواد مخدر انجام شد. روش پژوهش حاضر نیمه آزمایشی، همراه با پیش آزمون، پس آزمون و پی گیری دوماهه بود. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد وابسته به مواد مخدر مراجعه کننده به مراکز ترک اعتیاد شهر کرمانشاه در سال 1403 بودند که بر اساس ملاک های ورود و خروج 60 نفر واجد شرایط ورود به مطالعه به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به‌صورت تصادفی به سه گروه 20 نفری (دو آزمایش و یک کنترل) گمارده شدند. آزمودنی ها با استفاده از پرسشنامه خودکارآمدی ترک (برامسون، 1999) در مراحل پیش آزمون، پس آزمون و پی گیری مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در سطح معناداری 0/05 به کمک نرم افزار spss-26 تجزیه‌وتحلیل شدند. نتایج نشان داد که تفاوت معناداری بین گروه کنترل با درمان فراشناختی و درمان چشم انداز زمان در خودکارآمدی ترک افراد وابسته به مواد مخدر وجود دارد و درمان فراشناختی و درمان چشم انداز زمان منجر به افزایش خودکارآمدی ترک در افراد وابسته به مواد مخدر شده است، و این اثرات مثبت در دوره پی گیری پایدار ماند. همچنین درمان فراشناختی موثرتر از درمان چشم انداز زمان در افزایش خودکارآمدی ترک است. بر اساس نتایج، به نظر می رسد اگرچه هر دو درمان مذکور می توانند در افزایش خودکارآمدی ترک این افراد مورد استفاده قرار گیرند، اما درمان فراشناختی به دلیل اثربخشی بیشتر می‌تواند برای روان شناسان و روان‌پزشکان دارای تلویحات کاربردی تری باشد.  

comparing of the effectiveness of metacognitive therapy and time perspective therapy on self-efficacy self-efficacy in substance-dependent individuals

the present study aimed to compare the effectiveness of metacognitive therapy (mct) and time perspective therapy (tpt) self-efficacy of quitting in individuals with substance dependence. this quasi-experimental research employed a pre-test, post-test, and two-month follow-up design. the statistical population included all individuals with substance dependence who referred to addiction treatment centers in kermanshah in 2024. based on inclusion and exclusion criteria, 60 eligible participants were selected through convenience sampling and randomly assigned to three groups (two experimental and one control), each consisting of 20 individuals. the self-efficacy of quitting scale (bramson, 1999) was administered during the pre-test, post-test, and follow-up phases. data were analyzed using repeated measures and bonferroni post-hoc tests at a significance level of 0.05 via spss-26. the findings revealed a significant difference between the control group and both treatment groups regarding self-efficacy of quitting. both metacognitive therapy and time perspective therapy significantly increased self-efficacy of quitting, and these effects remained stable during the follow-up phase. furthermore, metacognitive therapy proved to be more effective than time perspective therapy in enhancing self-efficacy of quitting. based on these results, although both treatments can be used to improve self-efficacy of quitting in individuals with substance dependence, metacognitive therapy may offer greater practical implications for psychologists and psychiatrists due to its superior effectiveness.