امکان سنجی توسعه گردشگری طبیعت محور در جنگل‌های هیرکانی

امروزه گردشگری بوم‌شناختی برای بسیاری از مدیران و مسئولان و برنامه‌ریزان به صورت امری اقتصادی، اجتماعی و  فرهنگی بسیار حیاتی درآمده است. در بین جاذبه های متعدد ترکیب دریای خزر، جنگل‌های هیرکانی و رشته کوه‌های البرز چشم اندازهای بی‌بدیلی را خلق کرده است که برای گردشگری همسو با طبیعت حایز اهمیت است. هدف مطالعه حاضر امکان سنجی توسعه گردشگری بوم‌شناختی در جنگل‌های هیرکانی است. به منظور انجام این مطالعه شش حوضه آبخیز در چهار گروه با مساحت 148971 هکتار در نظر گرفته شد. این حوضه‌ها شامل چلچای در استان گلستان، بلیران در شرق و حوضه های دوهزار و سه هزار در غرب استان مازندران و حوضه های هم مرز زیلکی‌رود و فریرود در استان گیلان می‌باشند. مطالعات امکان سنجی به صورتی طراحی شد تا از اطلاعات جمع‌آوری شده، نتایج مطالعات کتابخانه‌ای، خروجی‌های حاصل از مطالعات میدانی و نتایج کارگاه های مشورتی در مناطق مورد مطالعه، و همچنین از دانش و تجربه کارشناسان و متخصصانی که در حوضه گردشگری همسو با طبیعت کار می‌کنند، استفاده نماید. کارگاه های مشورتی با مشارکت ذی‌نفعان اصلی برای هر منطقه برگزار گردید که در طی آنها اطلاعات لازم حین بحث های گروهی و با استفاده از ابزار swot جمع آوری شد. پرسش‌نامه‌ای برای گردآوری اطلاعات درباره چشم اندازها و ایده های افراد و گروه های ذی‌نفع توزیع گردید. جمع امتیازات تحلیل swot برای هر منطقه در دسته‌های محیط زیستی، زیرساختی، فرهنگی و سنتی، جامعه محلی و غیره نشان می‌دهد در بین مناطق مورد مطالعه حوزه‌های دوهزار-سه هزار (امتیاز 12) و زیلکی رود-فریرود (امتیاز 1-) دارای شرایط بهتری برای گردشگری همسو با طبیعت هستند که نشان دهنده استعداد بالقوه خوب در مناطق مذکور است.

feasibility study of developing eco-friendly tourism in hyrcanian forests

ecological tourism has turned into a fundamental economic, social, cultural, and symbolic matter for many managers, officials, and planners in today's world. from among many attractions existing in northern iran, the caspian sea, the hyrcanian forests, and the alborz mountain range have created magnificent landscapes, making them a great asset to eco-friendly tourism. therefore, this study sought to conduct a feasibility study on the ecological tourism development in hyrcanian forests. to this end, six watersheds in four groups were taken into account, covering an area of 148,971 square meters. the watersheds included chelchai in golestan province, beliran in eastern parts of mazandaran province, duhezar- sehezar neighboring basins in the west of mazandaran province, and the zilkiroud-fariroud bordering basins in gilan province. to collect the required data, the study used the findings of library studies, field studies, consultative workshops, and the knowledge and experience of experts and specialists working in the field of eco-friendly tourism. moreover, some consultative workshops were organized with the participation of the main stakeholders of each region, where the necessary details were collected through group discussions using the swot. furthermore, a questionnaire was administered to collect data concerning the perspectives and ideas of individuals and interested groups. accordingly, the results of the swot analysis performed on environmental, infrastructure, cultural, and traditional categories for each region and local community revealed that duhezar-sehezar and zilkiroud-fariroud enjoyed better conditions for the development of eco-friendly tourism, indicating the great potential of the regions in this regard.