سبک زندگی اسلامی در برنامه درسی دوره‏ ابتدایی

هدف از این مطالعه، عرضۀ الگویی مفهومی از تلفیق سبک زندگی اسلامی در برنامۀ درسی دورۀ‏ ابتدایی و رویکرد پژوهش ازنوع استقرایی است. استراتژی پژوهش بر‌اساس هدف، ازنوع کاربردی و ازنظر نوع داده ‏ها کیفی است که با روش تحلیل محتوا انجام شده است. این پژوهش ازنظر گردآوری داده ‏ها ازنوع کتابخانه‏ ای است که داده‎های آن ازطریق سندکاوی و مطالعۀ اسناد و مدارک گرد آمده‌اند. جامعۀ پژوهش، کتاب پانزده‌جلدی الگوهای رفتاری امام علی (ع)، دانشنامۀ قرآن و حدیث (دورۀ شانزده‌جلدی آنلاین)، و کتاب مفاتیح الحیاة را شامل می‌شود و به‌منظور نمونه‏ گیری از شیوۀ هدفمند استفاده کرده‌ایم. پایایی براساس ضریب توافق بین دو کدگذار با ضریب 75/. و اعتبار الگو نیز برمبنای درصد توافق بین متخصصان، 83.33 درصد بود. برای تحلیل داده ‏ها از کدگذاریِ باز، محوری و انتخابی استفاده و براساس یافته ‏های پژوهش، الگوی تلفیق سبک زندگی اسلامی در برنامۀ درسی دورۀ‏ ابتدایی به‌دست داده شد. این الگو دارای نُه مولفۀ اصلی (عبادی و اعتقادی، اخلاقی، تعلیمی و تربیتی، اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، مدیریتی، حقوقی، و سلامتی) و هشتاد مولفۀ فرعی است. خداشناسی، شناخت مباحث اعتقادی، ساده ‏زیستی، خدمت به خلق، علم ‏اندوزی، کسب دانش کاربردی، رفتار مناسب با مردم، تربیت سیاسی مردم، توجه به کسب‌وکار پاک و حلال، تشویق مردم به کار و تولید، مسئولیت ‏پذیری، رعایت حقوق اجتماع و پرهیز از حرام‏ خواری ازجمله مولفه ‏های فرعی‌ای هستند که متناسب با موضوع، ازطریق برنامۀ درسی قرآن، هدیه ‏های آسمان، مطالعات اجتماعی، تفکر و پژوهش، کار و فناوری، ریاضیات و علوم تجربی می‏توان به آن‌ها دست یافت. تنظیم عناصر برنامۀ درسی، تجدیدنظر در محتوای فعلی و تنظیم محتوا در قالب‏های مختلف، و اجرا و ارزشیابی برنامۀ درسی متناسب با سبک زندگی اسلامی از اقدامات نهایی در الگوی تلفیق سبک زندگی اسلامی در برنامۀ درسی دورۀ ابتدایی هستند.

Islamic lifestyle in elementary school curriculum

The purpose of this study is to present a conceptual model of integrating Islamic lifestyle in the elementary school curriculum. The research approach is inductive. The research strategy based on the target is applied type and in terms of the type of data it is a quality that has been done by the content analysis method. In terms of data collection, this research is a type of library research whose data has been collected through the study of documents. The research population included a 15volume book on Imam Ali’s behavioral patterns, a 16volume online encyclopedia of the Qur’an and Hadith, and the book Mafatih alHayat. For sampling, targeted sampling was used. Reliability based on the coefficient of agreement between the two coders with a coefficient of 0.75 and the validity of the model based on the percentage of agreement between experts was 83.33%. Open, axial and selective coding was used to analyze the data. Based on the findings, the Model of integrating Islamic lifestyle in the elementary school curriculum was presented. This model has 9 main Components of worship and belief, moral, educational, social, political, economic, managerial, legal, and health and 80 subComponents. Theology, knowledge of doctrinal issues, biological simplification, service to the people, gaining knowledge, acquiring practical knowledge, dealing appropriately with people, political education of people, paying attention to clean and lawful business, encouraging people to work and produce, responsibility, Observance of community rights, avoidance of haram eating, and etc include subComponents that can be accessed through curriculum of Quran, gifts of the heavens, social studies, thinking and research, work and technology, mathematics, and the experimental sciences. Adjusting the elements of the curriculum, revising the current content and adjusting the content in different formats, Implementation and evaluation of the curriculum in accordance with the Islamic lifestyle is one of the final actions integrating of the Islamic lifestyle model into the elementary school curriculum.