تاثیر آموزش‌دهی مهارت‌های فرزندپروری اسلامی بر کیفیت رابطۀ مادر- کودک، بهزیستی روان‌شناختی و خودکارآمدیِ والدگریِ مادران

پژوهش حاضر به‌منظور بررسی اثربخشی آموزش‌دهی مهارت‌های فرزند‌پروری اسلامی بر بهبود کیفیت رابطۀ مادر کودک، بهزیستی روان‌شناختی و خودکارآمدی والدگری در مادران دارای کودکان دبستانی انجام شده و ازنوع نیمه‌آزمایشی با گروه کنترل و با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون است. برای به‌دست‌آوردن داده‌ها نَوَد مادر به‌صورت مجازی و در دسترس انتخاب و به‌شکل تصادفی در دو گروه 45نفرۀ کنترل و آزمایش جایگزین شدند. درنهایت، با توجه به ریزش آزمودنی‌ها مطالعه با سی نفر در گروه گواه و سی نفر در گروه آزمایش پایان یافت. ابزار پژوهش، شامل پرسشنامه‌های رابطۀ والد کودک پیانتا (1994)، بهزیستی روان‌شناختی ریف فرم کوتاه (2002) و خودکارآمدی والدگری دومکا، استرزینگر، جکسون و روزا (1996) بود. یافته‌های به‌دست‌آمده ازطریق تحلیل کوواریانس یک و چندمتغیره با استفاده از نرم‌افزار spss نشان می‌دهد برنامۀ فرزندپروری اسلامی در تمام زیرمقیاس‌های پرسشنامۀ رابطۀ والد کودک (وابستگی، تعارض و رابطۀ مثبت کلی) غیراز حوزۀ نزدیکی و در تمام زیرمقیاس‌های بهزیستی روان‌شناختی (استقلال، رشد شخصی، ارتباط مثبت با دیگران، هدفمندی و پذیرش خود) غیراز حوزۀ تسلط بر محیط، دارای تاثیر مثبت معنادار است (p<0/001)؛ همچنین درحوزۀ خودکارآمدی والدگری، تاثیر مثبت معناداری مشاهده می‌شود (p<0/001). با توجه به یافته‌های پژوهش می‌توان گفت آموزش فرزندپروری اسلامی بر بهبود کیفیت رابطۀ مادر و کودک دبستانی و نیز ارتقای سطح بهزیستی روان‌شناختی و خودکارآمدی والدگری مادران، دارای تاثیر مثبت معنادار است و بنابراین می‌توان از مداخلۀ فرزندپروری با رویکرد اسلامی برای بهبود کیفیت ارتباط مادران با فرزندان و همچنین ارتقایافتن سطح بهزیستی روان‌شناختی و خودکارآمدی والدگری مادران استفاده کرد.

The effect of teaching Islamic parenting skills on the quality of mother-child relationship, psychological well-being and maternal self-efficacy of mothers

The aim of this study is to investigate effectiveness of the Islamic parenting skills approach on improving the quality of motherchild relationship and psychological wellbeing and maternal selfefficacy of mothers who have primary school children. This was an applied quasiexperimental research with pretest and posttest. The Intended sample was selected by the availability sampling among the mothers. These 90 subjects were virtual and available selection assigned to two groups of 45 controls and experiments. Due to the drop in subjects, the study ended with 30 people in the control group and 30 people in the experimental group. Research tools consisted of the ChildParent Relationship Scale (Pianta, 1994), Psychological WellBeing Questionnaire (Riff’s, 2002) and Parenting SelfAgency Measure (Dumka et. al, 1996). Covariance analysis was applied for data analysis. The results of the study indicated that Islamic parenting program had a significant positive effect (p≤0.001), in all subscales of the parentchild relationship questionnaire (dependency, conflict and overall positive relationship) except for the proximity subscale also in all subscales of psychological wellbeing (independence, personal growth, positive communication with others, purposefulness and selfacceptance) except for dominating the environment and this program significantly increased parental selfefficacy (p≤0.001). Thus, the main research question that was the effectiveness of the Islamic parenting program on improving the quality of the mother and primary school child relationship and improving the levels of maternal mental health and parental selfefficacy, was confirmed. it is suggested applying this intervention attempt to help mothers to improve their quality of communication with their children, psychological wellbeing and parental selfefficacy.