جایگاه «تاویل» در منطق نقلی فهم دین از نگاه «ابن تیمیه» و نقد آن

ابن‌تیمیه با پذیرش تاویل به عنوان یکی از شیوه‌های نقلی فهم دین، آن را به معنای حقیقت خارجی می‌داند و معانی‌ای همچون بازگرداندن لفظ از معنای ظاهری را تاویل کلامی خوانده و رد کرده و به مخالفان نسبت می‌دهد. وی با ادعای اتفاق صحابه نسبت به معنای منتخب خود و رد تاویل آیات صفات، به ستیز با تاویلی برمی‌خیزد که با نگاهش متفاوت است و در این مسیر همه توان خود را به کار می‌گیرد و به نقد استناد قرآنی قائلان به تاویل نیز می‌پردازد. این نوشتار با روش توصیفی، تحلیلی، پس از تبیین نگاه ابن‌تیمیه، به نقد علمی نگرش او می‌پردازد. در نقد، نخست تاویل را اصطلاحی قرآنی، روایی می‌شمرد که معنای علمی آن با تفسیر متفاوت و در برابر ظاهر قرار می‌گیرد و در دو سطح توجیه متشابه یا بیان بطن معنا می‌شود؛ سپس با بهره‌گیری از استشهاد قرآنی، از صحت تاویل سخن می‌گوید؛ حادث بودن تاویل را خرده‌گیری غیر علمی و اشکال‌تراشی بی‌اساس می‌شمارد و اندیشه تحریم سئوال از کیفیت را با پنج نکته پاسخ می‌دهد. همچنین پیامد‌های بسیاری برای تاویل‌گریزی می‌شمارد و در پایان تناقضات ادعاهای ابن‌تیمیه و کاربست تاویل در آثار او را گوشزد می‌کند و اعتراف‌های وی به تاویل را در کنار نقد علمای سلف بر تاویل‌گریزی وی بازگو می‌کند و هجمه‌های او در قالب تهمت‌پراکنی و تخریب مخالفان با برچسب وارداتی خواندن شبهات را فرار به جلو برای فرار از پاسخ قانع‌کننده می‌داند و اینگونه تزلزل و بطلان دیدگاه تاویل‌گریزانه ابن تیمیه را بر همگان، به ویژه حق‌جویان غیر محقق و مقلد سلفیه می‌نماید.

The place of interpretation in the narrative logic of understanding religion from Ibn Taymiyyah’s point of view and its critique

Following the proclamation of AbuBakr alBaghdadi as caliph by ISIL, in Iraq and Syria, works in support of allegiance to him were written, which arguing for the protection of Baghdadi, considered him a caliph and legitimized allegiance to ISIL. This allegiance was called illegitimate by various currents in the Islamic world, especially Salafi, Wahhabi and jihadi leaders. This article tries to reasons for the legitimacy of ISIL allegiance in a descriptiveanalytical way and then, Review according to the political principles of the Caliphate in authentic Sunni texts, the conditions of the pillars of allegiance, Baghdadi as the first caliph and ISIL as the caliphate organization. Applying these principles to the allegiance of ISIL has shown that this allegiance not only does not meet all the conditions of the Islamic Caliphate in the eyes of Sunnis and even jihadist Salafis, and has not adhered to the ideals of the Caliphate, because in many cases it has been done otherwise. Absence of the conditions of the caliph in Baghdadi, Failure to implement of the caliphate’s goals, including justice and the elimination of oppression of the oppressed and the establishment of unity among Muslims and the avoidance of division, the greater dissatisfaction of the Muslim Ummah with the allegiance of ISIL, the incompatibility of this allegiance with another judge. The opposition of the Salafi elders, especially in the jihadist branch, is that there is no legitimacy in the mentioned allegiance, considering the principles of the Sunnis and other jihadist Salafis in The caliphate