تمایز میان غیلانیِ فیلسوف از غیلانیِ متکلم؛ کوششی مقدماتی بر پایۀ شواهد

افضل الدین غیلانی یکی از شاگردان برجسته حکیم ابوالعباس لوکری است که با واسطه بهمنیار از شاگردان ابن سینا به شمار می رود. او فلاسفه بزرگی را تربیت نموده که سلسله شاگردانش با دو واسطه به خواجه نصیرالدین طوسی می رسد. در مقابل فریدالدین غیلانی‌‌معاصر با افضل الدین غیلانی‌ از همفکران و هم مسلکان غزالی است که مخالفت و اعتراض خود نسبت به فلسفه و فلاسفه را در کتابی با عنوان حدوث العالم  منعکس نموده است. برخی از اصحاب قلم، این دو شخصیت متفاوت و متمایز را یکی دانسته و به دنبال آن، قضاوت های نادرستی کرده اند. در این نوشتار که به شیوه اسنادی و با تحلیل منطقی به تحریر درآمده است، با شواهدی چند، تمایز شخصیت علمی و فردی افضل الدین و فریدالدین غیلانی تبیین می گردد. از جمله این شواهد مبتنی بر سال های عمر فریدالدین که در آثار خود به مناسبت ذکر کرده و نیز شواهدی از محتوای کتاب حدوث العالم است که می تواند احتمال دوگانگی غیلانی فیلسوف از غیلانی متکلم را قوت ببخشد.

Distinguish between the philosopher Ghilani and the theologian Ghilani; Preliminary attempt based on evidence

Afzal –alDin Ghilani was a prominent student of Abul Abas lokari and through Bahmanyar is considered as one of the Avicenna’s students. He has educated great philosophers and the series of his students with two intermediaries leads to Khajih Nasir – al – Din Tousi. On the contrary Farid –alDin Ghilani – who is contemporary with Afzal –alDin Ghilani – is like minded and comrade with Ghazali that has expressed his opposition and protest to philosophy and philosophers in his book; Hodous –alAlam. Some of writers have unified these two distinct and different characters and judged incorrectly. In this article, which has been written in a documentary manner and with logical analysis,, According to some evidence, it will be explained that Afzal –al Din and Farid –al Din Ghilani are two scientific and personal characters. Among these evidences are based on the years of Fridaldin’s life, which he mentioned in his works on occasion, as well as evidences from the content of the book Hudood alAlam, which can strengthen the possibility of the philosopher Ghilani duality from the theologian Ghilani