نقدی بر معرفی فرقه «غلات» در دایره المعارف اسلام

از نگاه مستشرقان، پژوهش‌های تاریخی مارشال هاجسن از اسلام‌ پژوهان و تاریخ‌ دانان سالهای میانی سده 1900 میلادی سبب پدید آمدن نگاه و روشی نوین در مطالعات تاریخی خاورشناسان شده است. مدخل «غلات» یکی از بیست مدخلی است که به قلم او در دایره المعارف اسلام(ei) در حجمی قریب به یک صفحه(دو ستون) نوشته شده است. از آنجا که یکی از بنیادین‌ترین مقدمات در مباحث تاریخی، شناخت درست فرقه‌هاست لازم است اندیشه‌ها و عملکردهای هر فرقه به درستی شناسایی و معرفی گردد. بررسی مدخل غلات نشان می‌دهد که اطلاعات نادرستی درباره این فرقه در این مدخل ارائه شده است و نقد‌های گوناگونی بر محتوای آن وارد است. از آن جمله اشکال در دسته‌بندی فِرَق شیعه، انتسابِ آغازگری اندیشۀ مهدویّت به غلات، برشمردن اعتقاد به عالم ذَرّ در زمرۀ عقاید غلات و ... است. به نظر می‌رسد همه این اشکالات ناشی از عدم مراجعه نویسنده به منابع عربی است.

Criticism on Introducing the Group of “Qulat” in Islamic Encyclopedia

According to orientalists, historical researches of Marshall Hodgson, who was a researcher focusing on Islam and history in mid of 1900s, has caused a new approach and method in historical studies of orientalists. The entry of “Qulat” (extremists) is one out of twenty entries that have been written by his handwriting in the Encyclopedia of Islam in volume of about one page (two columns). Since one of the basic premises in historical topics is to understand the various groups correctly, their thoughts and practices must be taught correctly. Reviewing the entry of Qulat indicates that incorrect information regarding this group has been recorded and it faces various criticisms. From those is the critic on categorizing sects of Shia, relating the starting point of Mahdiism to the Qulat, believing in realm of mending (Zar) in beliefs of the Qulat, and etc. It seems like all of these problems are caused by the writer not referring to the Arabic sources.