واکاوی پیوند میان ضخامت جو با شمار روزهای برف پوشان در ایران

هدف از این پژوهش واکاوی ارتباط و پیوند میان تغییرات ضخامت جو با شمار روزهای برف پوشان در ایران است. برای این منظور داده‌‌های مقادیر ارتفاع ژئوپتانسیل ترازهای 850، 700، 600 و 500 هکتوپاسکال از پایگاه (ecmwf) به صورت روزانه و در تفکیک مکانی 0.25 × 0.25 درجه‌‌ی طول و عرض جغرافیایی برای بازه‌ی زمانی 1399-1379 دریافت گردید. مقادیر ضخامت جو متغیّری است که نماینده‌ی دمای لایه‌ی هواست و هرچه مقادیر ضخامت جو کم‌تر باشد نشان‌دهنده‌ی این مسئله است که دمای لایه‌ی هوا نیز سردتر است و هرچه مقادیر ضخامت جو نیز بیشتر باشد دمای لایه‌ی هوا نیز گرم‌تر است. همچنین داده‌‌های پوشش برف سنجنده‌‌ی مودیس تررا و مودیس آکوا به صورت روزانه برای دوره‌ی زمانی 1399-1379 و در تفکیک مکانی500 × 500 متر از تارنمای ناسا برداشت شد. با توجه به عدم تفکیکِ مکانیِ یکسان داده‌های ضخامت جو و پوشش برف به کمک عملیات‌های برنامه‌نویسی و روش نزدیک‌ترین همسایه، تفکیک مکانی داده‌های پوشش برف به 0.25 × 0.25 درجه‌ی طول و عرض جغرافیایی تبدیل شد. یافته‌‌ها نشان می‌‌دهد بیشترین مقادیر ضریب همبستگی در فصل زمستان قابل مشاهده است، به گونه‌‌ای که در بخش‌های زیادی از ارتفاعات در ایران مقادیر ضریب همبستگی معنادار به کم‌تر از 0.7- نیز می‌رسد و گویای این مسئله است که هرچه مقادیر ضخامت جو کمتر باشد شمار روزهای برف پوشان نیز بیشتر خواهد بود. همچنین در فصول بهار و پاییز شمار یاخته‌‌هایی که دارای همبستگی معنادار هستند نسبت به فصل زمستان کمتر است که این مسئله به سبب کمتر بودن تعداد روزهای برف پوشان در مقایسه با فصل زمستان است. با توجه به افزایش مقادیر ضخامت جو طی سال‌‌های گذشته در نیم کره‌‌ی شمالی و ایران که به نوعی بازتاب‌دهنده‌‌ی افزایش دما در لایه‌‌های جو است، این مسئله می‌‌تواند برای پایداری انباره‌‌های برفی به ویژه در ارتفاعات تهدیدی جدی به حساب آید.

analysis of the relationship between the atmospheric thickness and the number of snow-covered days in iran

the current research aims to investigate the relationship between changes in the thickness of the atmosphere and the number of snow-covered days in iran. for this purpose, the data of the geo-potential height values of 850, 700, 600, and 500 hpa levels were received from (ecmwf) daily and in a spatial resolution of 0.25 × 0.25 degrees of longitude and latitude for the period of 1379-1399. the thickness of the atmosphere is a variable that represents the temperature of the air layer, and the lower the thickness of the atmosphere, the lower the temperature of the air layer, and the higher the thickness of the atmosphere, the warmer the temperature of the air layer. the snow cover data of modis terra and modis aqua were taken daily between 1379 and 1399 and at a spatial resolution of 500 × 500 meters from the nasa website. next, the spatial resolution of the snow cover data was changed to 0.25 × 0.25 degrees of latitude and longitude using the nearest neighbor method. the findings show that the highest values of the correlation coefficient can be seen in the winter season, so in many parts of the highlands in iran, the values of the correlation coefficient are significant and generally less than -0.7, which indicates that the smaller values of the atmospheric thickness, the more snow-covered days throughout the country. also, in spring and autumn, the number of cells that have a significant correlation is less than in winter. the increase in the thickness of the atmosphere over the past years in the northern hemisphere and iran, which is a reflection of the increase in temperature in the atmospheric layers, can be a serious threat to the stability of snow cover, especially at high altitudes.