بررسی تاثیر برنامه مراقبتی بر اساس تئوری خود کارآمدی بندورا و با استفاده از پیکتوگرام بر خود کارآمدی و مدیریت قند خون نوجوانان 11 تا 22 ساله مبتلا به دیابت نوع یک

مقدمه و هدف: دیابت نوع یک یک بیماری مزمن است که نیاز به مدیریت مداوم دارد. نوجوانان مبتلا به این بیماری معمولاً با چالش‌های بیشتری مواجه هستند. آموزش موثر می‌تواند به افزایش خودکارآمدی و بهبود رفتارهای خودمراقبتی در این گروه سنی کمک کند. تئوری خودکارآمدی بندورا به‌عنوان یک چارچوب نظری برای طراحی مداخلات آموزشی در نظر گرفته شده است. در این پژوهش، تاثیر برنامه آموزشی مبتنی بر این تئوری و استفاده از پیکتوگرام‌ها و سخنرانی بر روی نوجوانان مبتلا به دیابت نوع یک بررسی شد. مواد و روش ها: این مطالعه به‌صورت نیمه‌تجربی با دو گروه کنترل و آزمون در شهرستان شهرکرد انجام شد. نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی ساده و شامل68 نوجوان مبتلا به دیابت نوع یک بود. گروه آزمون تحت یک برنامه آموزشی سه جلسه‌ای مبتنی بر تئوری خودکارآمدی قرار گرفتند که شامل سخنرانی و استفاده از پیکتوگرام‌ بود. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد خودکارآمدی دیابت و آزمایش hba1cجمع‌آوری شدند. جهت تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم افزارspss نسخه26و آزمون‌های آماری ویلکاکسون ، تی زوجی، تی‌تست، مجذور کای و آزمون دقیق فیشر استفاده شد.یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین نمرات خودکارآمدی و همچنین میانگین مقدار hba1cقبل از مداخله بین دو گروه اختلاف معنی‌داری نداشتند؛ درصورتی که میانگین نمرات خودکارآمدی بعد از مداخله در گروه کنترل و در گروه آزمون از نظر آماری تفاوت معنی‌داری داشت و خودکارآمدی کل در گروه آزمون افزایش یافته‌بود. همچنین، میانگین مقدار hba1c بعد از مداخله در گروه کنترل و در گروه آزمون که از نظر آماری تفاوت معنی‌داری داشت و  hba1cدر گروه آزمون کاهش یافته‌بود . نتیجه گیری: این برنامه مراقبت حمایتی مبتنی بر تئوری خودکارآمدی بندورا و استفاده از پیکتوگرام‌ها و سخنرانی می‌تواند به‌طور موثری خودکارآمدی و مدیریت قندخون نوجوانان مبتلا به دیابت نوع یک را بهبود بخشد. پیشنهاد می‌شود که چنین مداخلاتی در برنامه‌های آموزشی برای بیماران دیابتی گنجانده شود تا خودکارآمدی آن‌ها ارتقاء یابد. 

investigating the effect of a care program based on bandura's self-efficacy theory and pictograms on self-efficacy and blood sugar management in adolescents aged 11 to 22 years with type i diabetes

introduction: adolescents with type 1 diabetes face numerous physical and mental challenges. effective training programs can enhance self-care behaviors in this age group. bandura’s self-efficacy theory has been widely used as a theoretical framework for developing educational interventions. this study investigated the impact of a theory-based care program, incorporating pictograms and lectures, on the self-efficacy and blood sugar management of adolescents with type i diabetes.materials and methods: this semi-experimental study was conducted in shahrekord with a control and intervention group. simple random sampling was used to select 68 adolescents with type 1 diabetes. the intervention group participated in a three-session training program based on bandura’s self-efficacy theory, which included lectures and the use of pictograms. data were collected using standardized diabetes self-efficacy questionnaires and hba1c tests. statistical analysis was performed using spss software version 26, employing wilcoxon, paired t-tests, independent t-tests, chi-square, and fisher’s exact tests.results: prior to the intervention, there were no statistically significant differences in self-efficacy scores or hba1c levels between the control and intervention groups. after the intervention, the self-efficacy scores in the intervention group significantly increased compared to the control group (p < 0.001). similarly, post-intervention hba1c levels decreased significantly in the intervention group compared to the control group (p < 0.001).conclusion: a supportive care program based on bandura’s self-efficacy theory, using pictograms and lectures, effectively improved self-efficacy and blood sugar management in adolescents with type i diabetes. incorporating such interventions into educational programs for diabetic patients is recommended to enhance self-efficacy and improve disease management outcomes.