ارزیابی ریسک‌‌ها و رتبه بندی پروژه ها با روش سیستم استنتاج فازی و ahp در چارچوب استاندارد دانش مدیریت پروژه

مدیریت ریسک برای کاهش شکست های ناشی از ریسک‌های مختلفی نظیر چرخه های نامطمئن اقتصادی، تقاضای نامطمئن مشتری و حوادث طبیعی و انسانی غیرقابل پیش بینی و ... ضروری است. در این پژوهش سعی شد با شناسایی و اولویت بندی ریسک های پروژه ها بر اساس استاندارد pmbok و رتبه بندی آن ها بر اساس تلفیق تکنیک های فازی و تحلیل سلسله مراتبی، اطلاعات کامل و جامعی از مدیریت ریسک پروژه های نفتی در اختیار مدیران و خبرگان قرار گیرد. این پژوهش در شرکت مشاوره مهندسی عمید و با همکاری ٧ نفر از مشاوران پروژه های صنعت نفت بر روی سه پروژه ی صنعت نفت (پروژه a، پروژه b و پروژه c) انجام شد. ابتدا با استفاده از مطالعات پیشین و کسب نظر از مشاوران شرکت و در چارچوب استاندارد pmbok، ریسک‌های پروژه های صنعت نفت در چهار گروه ریسک های فنی، درون سازمانی، برون سازمانی و مدیریت پروژه، قرار گرفتند. سپس ریسک ها با روش تحلیل سلسله مراتبی (ahp) فازی رتبه بندی شدند. معیارهای رتبه بندی در روش مقایسات زوجی هزینه، زمان، کیفیت و محدوده پروژه مشخص گردید. ریسک ها براساس تاثیری که بر این اهداف پروژه (هزینه، کیفیت، زمان و هزینه ی پروژه) می گذارند رتبه بندی شدند. پس از وزن دهی ریسک ها، سه پروژه ی تحقیق براساس هر کدام از ریسک های شناسایی شده مقایسه زوجی شدند و از نتیجه ی این مقایسات به عنوان ورودی استنتاج فازی استفاده شد. در نهایت میزان موفقیت هر کدام از پروژه ها بدست آمد و پروژه b، در رتبه اول، پروژه a در رتبه دوم و پروژه c در رتبه سوم قرار گرفت؛ در نتیجه پروژه b به عنوان پروژه با کمترین ریسک انتخاب شد.

risk assessment and project ranking by fuzzy inference system method and ahp into standard project management knowledge framework

risk management is necessary to reduce failures caused by various risks such as uncertain economic cycles, uncertain customer demand and unpredictable natural and human disasters, etc. in this study, it was attempted to identify and prioritize project risks according to pmbok standard and rank them based on fuzzy techniques and hierarchical analysis, to provide complete and comprehensive information on project risk management. provide managers and experts with petroleum products. this research was carried out in three oil industry projects (project a, project b, and project c) in collaboration with 4 engineering consultants of oil industry projects. in this study, using previous studies and consulting company consultants and within the framework of the pmbok standard, the risks of petroleum industry projects were divided into four groups: technical, intra-organizational, inter-organizational and project management. risks were then ranked by fuzzy hierarchical analysis (ahp). to rank the risks, the criteria of cost, time, quality and scope of the project were determined using paired comparisons. risks were ranked based on the impact they have on the project objectives (cost, quality, project time and cost). after weighing the risks, three research projects were paired on the basis of each identified risk, and the result of these comparisons was used as the input to the fuzzy inference. finally, the success rate of each project was achieved and project b ranked first, project a ranked second and project c ranked third, thus project b was selected as the project with the lowest risk.