بررسی چیستی و امکان نظام فلسفی شهودی با تحلیل مولفه‌های آن

از بهترین‌ راه‌های شناسایی چیستی و به دنبال آن، بررسی امکان تحقق هر نظام علمی، شناخت و تحلیل اصول ساختاری و مولفه‌های اساسی تشکیل‌دهنده آن و نیز درک چگونگی پیوند این مولفه‌ها در نظام علمی مذکور است. در نوشتار حاضر نیز برآنیم تا با تحلیل دو مولفه اساسی نظام فلسفی شهودی یعنی نظام فلسفی و شهود و نیز بررسی چگونگی پیوند این دو در این نظام، به شناختی از هویت فلسفه شهودی و به تبع، امکان تحقق آن دست یابیم. در جهت تامین هدف مذکور، ابتدا با تحلیل مولفه‌های هر نظام فلسفی یعنی موضوع، روش و غایت و نیز بررسی چیستی شهود و جنبه معرفت‌بخشی آن روشن می‌شود که مراد از هویت فلسفی در این نظام، فلسفه به معنای خاص یعنی هستی‌شناسی یقینی عقلانی و مراد از شهود، روش شهود قلبی در اصطلاح عرفانی است. سپس، با بیان نحوة ارتباط عقل فلسفی با شهود عرفانی در فلسفة شهودی و همچنین، شرح چرایی تعامل این دو ابزار معرفتی در یک نظام هستی‌شناختی، علاوه برتبیین چیستی نظام فلسفی شهودی و امکان تحقق آن، روشن می‌گردد، تحقق این نظام، نه فقط تناقض و امر محالی را در پی ندارد، بلکه می‌توان با بهره از نقاط قوّت عقل و شهود، در ایجاد یک نظام معرفتی و نیز جبران نقاط ضعف آن دو در پرتو یکدیگر، نهایت هدف و کمال یک نظام علمی هستی‌شناختی منسجم و کارآمد را برآورده ساخت.

An Assessment of Nature and Possibility of Intuitive Philosophical System

One of the best ways for learning about the nature of a scientific system and the possibility of its actualization is to know about its structural principles, basic components and the way these components are related to each other. The present article tries to learn about intuitive philosophical system and the possibility of its actualization through assessing its two components (philosophical system and intuition) and their relation towards each other. By analyzing the components of philosophical system (which include its subject-matter, method and goal) and the nature of intuition and its epistemological aspects it becomes clear that here philosophy is used in a narrow sense that includes only ontology based on rational certainty and intuition is used to indicate spiritual intuition used in mysticism. The explanation of the relation between philosophical reason and mystical intuition in intuitive philosophy and the explication of the fact why these two epistemic tools interact in this ontological system tell us about the nature and possibility of intuitive philosophy and that its realization does not imply any contradiction. Instead, by relying on the bright sides of reason and intuition and by omitting the dark aspects of each one of them by the other, one can reach a perfect coherent epistemological and ontological system.