تحصیل توجه؛ موانع و زمینه‌ها

موفقیت در هرگونه تلاش علمی برای هر جویای حقیقتی، مرهون داشتن توجه درست به حقیقت است. یک متفکر باید ابتدا دنبال اموری بگردد که او را در دستیابی به این توجه صحیح کمک می‌کنند و در مقابل، از اموری که مانع توجه صحیح می‌شوند دوری کند. انسان اگر بتواند به مسئله خوب توجه کند، پیدا کردن راه حل برایش آسان است. لغزشگاه بسیاری از محققین همین‌جاست و اکثر اشتباهات، ایرادها، اشکال‌ها، شک‌ها و شبهه‌های افراد از توجه ناصحیح به مسئله است؛ چراکه فاعل شناسا پیش از آنکه اقدامی در جهت رسیدن به مطلوب خویش کند، همواره در معرض تاثیر و تاثر از عوامل و زمینه‌هایی است که توجه او را متناسب با خود سمت‌وسو می‌دهند. اساساً فاعل شناسا فقط با ذهنِ خود با امور گوناگون مواجه نمی‌شود؛ بلکه ذهن به همراه تمامی شئون نفس با اشیاء مواجه می‌شود. به عبارت دیگر توجه، ماحصل و عصارۀ وجودی شخص است که به میدان آمده، درصدد طلب برمی‌آید. لذا عوامل مختلفی ممکن است در این میان موثر باشند. این عوامل و زمینه‌ها گاه به ساختار دستگاه ادراکی بشر برمی‌گردند و گاه از جنس کنش‌های درونی فاعل شناسا هستند و گاه از جنس موانع و زمینه‌های بیرونی.

the acquisition of attention: obstacles and necessary conditions

for the seeker of truth, success in any scholarly pursuit hinges on cultivating proper attention toward the truth. a thinker must first identify factors that facilitate such attention while avoiding those that distort it. if one can pay proper attention to a problem, reaching to a solution becomes easy. many researchers falter precisely here and most errors, faults, objections, doubts, and misconceptions arise from flawed attention to the subject matter. this occurs because even before taking steps towards reaching the ultimate result, the cognizing agent is subject to continuous mutual influence by factors and conditions that orient its attention. crucially, the cognizing agent engages with reality not merely through the mind. rather, the mind faces the reality along with the entirety of the soul’s faculties. in other words, attention is the existential product of the person that comes forward, seeking to demand. thus, diverse factors are effective in this process. these factors and conditions are sometimes rooted in the structure of human perception, sometimes belong to the category of inner actions of the cognizing agent, and sometimes are of the type of external obstacles and conditions.