ارزیابی معرفت تجربی در فهم آموزه «خلق از عدم»

امروزه گروهی از دانشمندان با استناد بر تبیین‌های علمی از نحوه شکل‌گیری جهان و اکتفا بر علل طبیعی، موجب گسترش خداناباوری شده‌اند. از طرفی بر اساس همین شواهد علمی، برخی الهی‌دانان نیزبه هدف تایید آموزه خلق از عدم، تبیینی با عنوان مه‌بانگ را نقطه‌ای برای خلقت اولیه جهان معرفی می‌کنند. بدین سان در دو گروه خداباور و خداناباور، باوری با عنوان «خلق از عدم» وجود دارد؛ درحالی‌که با بررسی مبانی فلسفی علم، به این نتیجه می‌رسیم که آموزه «خلق از عدم» مسیحی و به طور کلی آفرینش‌باوری در متون مقدس، دلالتی بر «یک» نقطه آغاز ندارند. براین‌اساس مه‌بانگ، تنها مقطعی از حدوث زمانی عالم را تبیین می‌کند. بدین‌سان نه در نگاه توحیدی و نه در نگاه الحادی، خلق از عدم محض امکان‌پذیر نیست. در نهایت، التزام به مبانی فلسفی علم می‌تواند راهی به سوی تبیین توحیدی جهان و ابطال تبیین‌های الحادی محسوب شود و روشن می‌شود که مسئله «آغاز» نمی‌تواند دلیلی برای اثبات علتی ماورائی باشد. لذا ضرورتی ندارد تا الهی‌دانان به دنبال اثبات آغازمندی جهان برای تبیین آموزه خلق از عدم باشند. از طرفی با حل شبهه آغازمندی جهان، خداناباوران مجاز به بهره گیری از مدل‌های ناکرانمند جهان به عنوان دلیلی بر عدم وجود خدا نیستند. در نهایت، با التزام به مبانی فلسفی علم می‌توان راهی برای رفع این شبهه معرفی کرد و با التزام به روشمند بودن علوم راه بروز چنین شبهاتی را در علم و الهیات بست.

evaluating empirical knowledge in understanding the doctrine of creatio ex nihilo

some contemporary intellectuals, relying on scientific explanations of the universe’s formation and sufficing to natural causes, have contributed to the rise of atheism. conversely, based on the same empirical evidence, some theologians aim to affirm the doctrine of creatio ex nihilo (creation from nothingness) by explaining big bang as an initial point of creation of the universe. thus, both theistic and atheistic groups uphold a belief in creatio ex nihilo. yet by examining the metaphysical foundations of science, we come to a conclusion that the christian doctrine of creatio ex nihilo and generally speaking, belief in creation in sacred texts, do not imply a “singular” point of origin. accordingly, the big bang merely explains one phase of the temporal emergence of the cosmos. thus, from both theistic and atheistic perspective, creation from absolute nothingness is not possible. ultimately, adherence to the metaphysical foundations of science offers a path toward a monotheistic explanation of the universe while refuting atheistic interpretations. it becomes evident that the &beginning& of the universe cannot serve as proof of a transcendental cause. hence, it is not necessary for the theologians to prove a beginning of the world to justify creatio ex nihilo. simultaneously, by resolving the ambiguity surrounding cosmic origins, atheists are not allowed to use the infinite cosmic models as evidence against god’s existence. in conclusion, by adhering to the metaphysical foundations of science, a solution to resolve this doubt can be presented. a methodological approach to science and theology can prevent such ambiguities from arising in both disciplines.