سوگیری‌های شناختی در تصمیم‌گیری استراتژیک: مرور نظام‌مند

اگرچه شهود مدیریتی می‌تواند به قضاوت‌های استثنایی بینجامد اما آبستن سوگیری‌هایی است که گاه منجربه خطاهای جبران ناپذیری می‌شود. تاثیر گسترده سوگیری‌های شناختی بر تصمیم‌گیری استراتژیک و پیامدهای خطیر آن به خوبی در ادبیات پرداخته شده است، اما همچنان یک لنز نظری واحد برای درک مکانیسم‌های متنوع آن‌ها وجود ندارد. ادبیات موجود تمایل دارد سوگیری‌ها را به صورت جداگانه بررسی نموده و در درک ماهیت پیچیده و چندوجهی روان‌شناختی آن‌ها ناتوان است. مرور پیش‌رو ادبیات سوگیری‌های شناختی در تصمیم‌گیری استراتژیک را تلفیق نموده و یک طبقه‌بندی جدید ارائه می‌دهد. در قالب پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد prisma پس از تدقیق سوال تحقیق ابتدا 356 پژوهش مورد بررسی کلیات و چکیده قرار گرفت و در نهایت 105مقاله انتخاب و پس از مطالعه و تحلیل آن‌ها، نتایج تلخیص و ارایه گردید. در نتیجه تحلیل نظام‌مند پژوهش‌های منتخب، ابتدا 48 سوگیری موثر در تصمیم‌گیری استراتژیک شناسایی و معرفی شد. در ادامه با ارائه یک دسته‌بندی از مکانیزم‌های زیربنایی سوگیری‌ها سعی شد تا چارچوبی جهت مطالعه سوگیری‌ها ارائه شود. در این راستا سوگیری‌های ارائه شده در این پژوهش در سه گروه خطاهای شناختی، خطاهای انگیزشی و ترکیبی دسته‌بندی شدند. این چارچوب درک جامع‌تری از چگونگی تاثیر این سوگیری‌ها بر انتخاب‌های استراتژیک در بستر پیچیده سازمان ارائه می‌دهد. با عنایت به یافته‌های این پژوهش می‌توان گفت سوگیری‌های مدیران در تصمیمات استراتژیک، ماهیت‌های متفاوتی دارند که آگاهی از آن‌ها قدم اول جهت کاهش اثرات نامطلوب سوگیری در تصمیم‌گیری خواهد بود.

cognitive biases in strategic decision making: a systematic literature review

recognizing intuition in management and proactively addressing biases can significantly lead to better evaluation of decisions and subsequently improve decision-making quality. the subject of bias is not only explored in management literature but also in fields like economics, psychology, medicine, law, education, and others, each examining biases and related issues from its own perspective. therefore, this research, using a management approach, will study cognitive biases and their types. the aim of this systematic review is to provide a comprehensive and up-to-date overview of research on biases affecting strategic decision-making, leading to a better understanding of managers’ decision-making patterns. by identifying cognitive biases influencing strategic decision-making, this research will help managers make better decisions by being aware of potential pitfalls and provide researchers with a comprehensive list of these biases for conducting more structured research.48 biases influencing strategic decision-making were identified and presented. since the meanings of many biases overlap, the summary table separates “similar titles” to avoid repetition. to compare biases with related meanings where the differences are not negligible, a separate column, “biases with related meanings,” distinguishes these types of biases. a categorization of biases was also provided to offer a framework for studying them. the biases presented in this research were categorized into three groups: cognitive limitations, motivational biases, and a hybrid category. the cognitive nature of biases relates to human limitations in receiving, processing, and storing information. however, the motivational nature stems from human instincts and basic needs. the main underlying mechanism of motivational biases is self-interest