مدل‌سازی رشد بازار با استفاده از رویکرد پویایی‌شناسی سیستم‌ها: مورد مطالعه بازار گیاهان دارویی

وابستگی شدید ایران به صادرات نفت، توجه به توسعه صادرات غیرنفتی به ویژه در بخش کشاورزی و صنعت گیاهان دارویی را بیش از پیش ضروری کرده است. این مقاله با نگاهی کل گرا به بررسی و مدلسازی رشد بازار گیاهان دارویی در ایران با استفاده از رویکرد پویایی‌های سیستم می‌پردازد. هدف اصلی تحقیق، شناسایی پویایی‌های کلیدی در بازار گیاهان دارویی و ارائه راهکارهایی به منظور ارتقاء این بازار است. رویکرد پویایی‌های سیستم اجازه می‌دهد تا تاثیرات متقابل بین متغیرهای کلیدی و رشد بازار گیاهان دارویی مورد تحلیل قرار گیرد. داده‌های تحقیق از منابع کتابخانه‌ای و مصاحبه با 11 نفر از خبرگان شامل صنعت‌گران، دانشگاهیان و پژوهشگران به دست آمده است. مدل پویای مساله در نرم‌افزار ونسیم، ترسیم، فرموله، اعتبارسنجی و شبیه‌سازی شده است تا براساس فرضیه‌های پویا، سناریوهای متفاوت بررسی و مقایسه گردند. در همین راستا نتایج اجرای چهار سناریوی پیشنهادی بر روی مدل نیز مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته‌اند. نتایج به‌دست‌آمده حاکی از این است که با به‌کارگیری سیاست‌هایی مانند 1)آگاه‌سازی پزشکان، 2)افزایش مهارت و دانش کشاورزان و بهبود عملکرد تجار ایرانی، 3)افزایش تبلیغات اولیه و فروشگاه‌های عمومی و تخصصی و 4)بهبود کیفیت و تنوع محصولات و بسته‌بندی، امکان رشد و توسعه پایدار بازار گیاهان دارویی در ایران وجود خواهد داشت.

modeling the market growth of medicinal plants: using a system dynamics approach

iran’s heavy dependence on oil exports requires more attention to the development of non-oil exports, especially in the agricultural sector and the medicinal plant industry. this article examines and models the market growth of medicinal plants in iran using a system dynamics approach from a holistic perspective. the main objective of the research is to identify the key dynamics in the medicinal plant market and provide solutions to improve this market. system dynamics allows the analysis of interactions between key factors and the market growth of medicinal plants. research data were obtained from library sources and interviews with 11 experts, including industrialists, academics, and researchers. the dynamic model of the problem was developed, formulated, validated, and simulated in vensim software to examine and compare different scenarios based on dynamic hypotheses. in this regard, the results of implementing the four proposed scenarios in the model were also analyzed. the results indicate that by implementing policies such as: 1) raising awareness among doctors, 2) increasing the skills and knowledge of farmers and improving the performance of iranian merchants, 3) increasing primary advertising and establishing general and specialized stores, and 4) improving the quality and diversity of products and packaging, it will be possible to grow and sustainably develop the medicinal plant market in iran.