حقوق اسیران جنگی از نگاه فقهی، حقوق اسلامی و حقوق بشر‌دوستانه بین‌المللی

اسلام سفارش ‌های زیادی بر رعایت حقوق بشردوستانه از جمله حقوق اسیران جنگی دارد. در این روزگار که رسانه‌های معاند تبلیغات سوء علیه آموزه‌های حقوق بشری این آیین رهایی‌بخش می‌کنند، ضرورت دارد با مطالعه منابع فقهی اسلامی و مجموعه قراردادهای بین‌المللی بشردوستانه که به حقوق اسیران جنگی اختصاص دارند، بررسی تطبیقی انجام پذیرد. فرضیه‌ مقاله آن است که رویکرد فقه اسلامی و حقوق بشردوستانه در این‌باره یکسان است. این فرضیه با سنجه‌های مختلف بررسی شده است. پرسش اصلی آن است که رویکرد فقه اسلامی دربارۀ رفتار با اسیران با رویکرد حقوق بشردوستانه بین‌المللی از چه مشابهت‌ها یا تفاوت‌هایی برخوردار است؟ یافته‌ها نشان می‌دهد حقوق و مقررات بشردوستانه بین‌المللی مرتبط با حقوق اسیران جنگی با آموزه‌های فقهی اسلام در مواردی از قبیل منع رفتار غیرانسانی با اسیران و غیرنظامیان، منع آزار ایشان در بهره‌مندی از غذا، منع استفاده از اسیر برای سپر انسانی همسویی بالایی دارد؛ اما در برخی از ویژگی‌ها دارای تفاوت‌هایی هستند، از‌جمله اینکه مفهوم اسیر جنگی دارای مفهومی جامع‌تر و حوزۀ رفتار کریمانه با اسیران جنگی در حقوق اسلامی، بشردوستانه‌تر از آن چیزی است که در کنوانسیون‌های حقوق بشردوستانه بین‌المللی معاصر به آن اشاره ‌شده است.

the rights of prisoners of war from the perspectives of jurisprudence, islamic law, and international humanitarian law

islam offers extensive guidelines for humanitarian rights, including those of prisoners of war. in the current climate, where adversarial media often propagates misconceptions about islamic teachings on human rights, it is crucial to compare islamic jurisprudence with international humanitarian law regarding prisoners of war. this article hypothesizes that islamic jurisprudence and humanitarian law adopt similar approaches to this issue. this hypothesis is evaluated through various measures. the primary question addressed is the similarities and differences between islamic jurisprudence and international humanitarian law in the treatment of prisoners. findings suggest that international humanitarian regulations are largely aligned with islamic jurisprudential principles, such as prohibitions against brutal treatment, ensuring prisoners’ access to food, and forbidding the use of prisoners as human shields. however, differences exist; for instance, islamic law has a broader definition of prisoners of war and mandates more humane treatment compared to contemporary international humanitarian law.