آرایش سیاسی، اصلاحات نهادی و توسعه؛ ارزیابی انتقادی رویکرد حکمرانی خوب بر اساس چارچوب تحلیلی آرایش سیاسی

حکمرانی خوب به‌عنوان رویکردی مهم در مطالعات توسعه بر اصلاحات نهادی جهت تحقق شاخص‌هایی چون شفافیت، حاکمیت قانون، مشارکت، اثربخشی و کارآمدی تاکید می‌کند. حامیان این دیدگاه معتقدند که مسیر توسعه کشورها از چنین اصلاحاتی می‌گذرد. هدف مقاله حاضر نقد دستورکار «حکمرانی خوب» از منظر چارچوب نظری «آرایش سیاسی» مشتاق خان است. برای تحقق هدف مقاله از روش ارزیابی انتقادی بهره‌برداری شده است. در حالی که تمرکز ادبیات حکمرانی خوب بر شکل دادن به یک دستور کار اصلاح نهادی است، رویکرد آرایش سیاسی معتقد است که طراحی و اثربخشی اصلاحات حکمرانی به طور بنیادی به نحوه توزیع قدرت و موقعیت بازیگران درون یک ساخت سیاسی-اجتماعی وابسته است. از منظر چارچوب آرایش سیاسی خان، مهم‌ترین الزامات طراحی و اجرای یک اصلاح نهادی مطلوب عبارتند از شناسایی و در نظر گرفتن پویایی‌های قدرت و منافع نخبگان، سازگاری و تناسب با نهادهای رسمی و غیررسمی، وجود قابلیت و ظرفیت لازم برای اجرای اصلاحات نهادی/ سیاست‌ها و توجه به سازگاری توزیع منافع و مزایا با توزیع قدرت در آرایش سیاسی. یافته‌های پژوهش بر این نکته تاکید می‌کند که بی‌توجهی رویکرد حکمرانی خوب نسبت به پویایی‌های پیچیده و غیررسمی قدرت و توزیع رانت نهفته در هر آرایش سیاسی و همچنین ماهیت عام، ایستا، صوری و فنی آن، موجب چالش‌های جدی این دستورکار در عمل شده است. این مقاله نتیجه می‌گیرد که رویکردی دقیق‌تر که پیونددهنده اصلاحات حکمرانی با شناخت زمینه‌ای از پیکربندی‌های قدرت باشد، برای موفقیت چنین اصلاحاتی و دستیابی به اهداف توسعه‌ای ضروری است. بخش پایانی مقاله نشان می‌دهد که چگونه با چنین رویکردی فرایند موفق توسعه در کشورهای شرق و جنوب‌شرق آسیا به شیوه بهتری از مباحث مطرح ذیل رویکرد حکمرانی خوب قابل تبیین خواهد بود.

political settlement, institutional reform & development: a critical assessment of good governance approach based on political settlement analytical framework

good governance, a key approach in development studies, advocates institutional reforms to achieve transparency, rule of law, participation, effectiveness, and efficiency. while widely supported, this paper critiques the &good governance agenda& through mushtaq khan’s &political settlement& framework, using a critical assessment approach. this study explores two main questions: what are the weaknesses of the good governance approach from the political settlement perspective? and how can this alternative framework improve governance reforms? we hypothesize that while good governance emphasizes institutional reform, the political settlement framework reveals that governance reform outcomes depend on power distribution and the positions of actors in a socio-political context. neglecting these informal dynamics often leads to reform failures. our findings show that good governance’s universal, static and technocratic agenda overlooks the complex realities of power and rent distribution in political settlements. the political settlement framework offers a more nuanced understanding, explaining the developmental successes of east and southeast asian nations—where good governance falls short.