فرایند تدوین سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی ایران؛ آسیب ها و راهکارها

سیاست‌های کلی نظام جمهوری اسلامی، در دو سطح نظری و عملی دچار ابهام هستند. از یک سو تعریف واحدی از این سیاست‌ها، در میان دست‌اندرکاران وجود ندارد و از دیگر سو در تدوین، اجرا، ارزیابی و نظارت آن‌ها، وحدت رویه‌ای شکل نگرفته است. پژوهش حاضر در پی آسیب‌شناسی وضعیت موجود و ارائه الگویی در تدوین سیاست‌های کلی نظام است. داده‌های این پژوهش، ترکیبی از داده‌های اسنادی و داده‌های حاصل از مصاحبه با دبیران کمیسیون‌های تخصصی دبیرخانه مجمع تشخیص مصلحت نظام است که ذیل نظریۀ داده بنیاد، موضوع تحلیل قرار گرفته و نتایج، در قالب الگویی سه مرحله‌ای در «تدوین، تبیین و نظارت» بر سیاست‌های کلی نظام، ارائه شده‌اند. در این الگو، نقش سیاست‌های کلان به‌ عنوان متصل‌کننده آرمان‌ها به اجرائیات، سیاستگذاری زمان‌مند و مبتنی بر واقعیات، لزوم همکاری موثر با دستگاه‌های اجرایی و نیز اهمیت نظارت بر سیاست‌ها، به ‌عنوان تکمیل کننده چرخه سیاستگذاری، مدنظر قرار گرفته است.

the process of formulation of the general policies of the islamic republic of iran: challenges and solutions

the general policies of the islamic republic of iran are ambiguous at both theoretical and practical levels. on the one hand, there is no clear definition of these policies, on the other hand, there is no unity of procedure in their formulation, implementation, evaluation and monitoring. this research aims to analysis the existing situation and present a model for formulation the general policies of the system. the data of this research is a combination of documentary data and interviews with the secretaries of the commissions of the expediency discernment council, which are analyzed under the grounded theory, the results have been presented in the pattern with three-stage: compilation, explanation and supervision of the general policies. in this model, the role of macro policies as connecting ideals to actions, timely and reality-based policy making, the necessity of effective cooperation with executive organizations, and the importance of monitoring policies as a complement to the policy cycle have been taken into consideration.