مدل‌سازی ساختاری-تفسیری هزینه‌های مبادله در انتقال دانش و فناوری از طریق متخصصین ایرانی مقیم خارج

انتقال فناوری از مهمترین استراتژی‌های توسعه صنعتی برای کشورهای در حال‌توسعه محسوب می‌شود. انتقال فناوری مبادله‌ای دوسویه است و هزینه‌هایی غیرملموس با عنوان هزینه مبادله در آن نهفته است. شبکه متخصصین مقیم خارج ظرفیت مناسبی برای نقش‌آفرینی در این خصوص دارند. این تحقیق می‌کوشد با اتخاذ شیوه تحلیل پدیدار شناسانه و بکارگیری مدل‌سازی تفسیری- ساختاری از تجربه زیسته 22 متخصص مقیم، مدلی را از جنبه‌های تاثیرگذاری ایشان بر کاهش هزینه‌های مبادله شناسایی نماید و با ابزار تحلیلی micmac مهمترین عوامل را تبیین نماید. یافته‌ها حاکی از تاثیر بالای ارتباطات غیررسمی، اعتبار در شبکه و اعتماد بین متخصصین مقیم داخل و خارج در موفقیت تلاش های انتقال فناوری و دانش است. توصیه‌های سیاستی جهت تسهیل مسیرهای انتقال فناوری و دانش با بهره‌گیری موثرتر از ظرفیت متخصصین مقیم به‌ویژه در حوزه صنایع پیشرفته با تاکید بر تقویت شبکه غیررسمی ارائه شده است.

interpretive–structural modeling for iranian expats’ role in reduction of transaction costs in technology and knowledge transfer

technology and knowledge transfer (tkt) as a two-way interaction between sender and receiver is a key strategy for industrial development among developing countries. however, it includes intangible costs called transaction costs in addition to tangible and formal costs. experience gained by developing countries show that expert expats have high capacity to play a key role in this regard. by adopting the phenomenological analysis method and using interpretative-structural modeling based on lived experience of 22 iranian expert expats, this research tries to identify a model of their impact on reducing transaction costs (tcs) as well as factors in this respect. micmac analytical tool has then been applied to position the factors according to their influence and role. finding show trust and personal credibility in the experts’ network and informal relationship with expats home play a key role in reduction of tcs thus helping better achieve goals in tkt efforts. policy recommendations in respect to facilitating the transfer of technology and strengthening informal connections and ties between expats and home are suggested, especially in hi-tech sectors.