سناریوپردازی آینده ورزش‌های پایه در ایران با رویکرد آینده پژوهی

ورزش‌های پایه به‌عنوان شالوده اصلی نظام ورزش، نقش کلیدی در توسعه ورزش همگانی و موفقیت ورزش قهرمانی کشورها ایفا می‌کنند. با توجه به پویایی محیط، افزایش عدم قطعیت‌ها و تغییرات ساختاری، آینده‌نگری و بهره‌گیری از رویکردهای نوین برنامه‌ریزی برای توسعه ورزش‌های پایه ضروری به نظر می‌رسد. هدف پژوهش حاضر، سناریوپردازی آینده ورزش‌های پایه ایران با رویکرد آینده‌پژوهی در افق 1412 است. این پژوهش از نوع کیفی و اکتشافی بوده و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه ورزش و مدیریت ورزشی گردآوری شد. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. پس از استخراج عوامل موثر بر آینده ورزش‌های پایه، از تحلیل اثرات متقابل و نرم‌افزار scenario wizard به‌منظور شناسایی پیشران‌های کلیدی و تعیین میزان تاثیرگذاری و عدم قطعیت آن‌ها استفاده شد. نتایج نشان داد عواملی همچون سیاست‌گذاری و حکمرانی ورزش، منابع مالی، توسعه منابع انسانی، زیرساخت‌ها، فرهنگ ورزشی و نظام استعدادیابی بیشترین نقش را در شکل‌دهی آینده ورزش‌های پایه ایران دارند. بر اساس پیشران‌های کلیدی، سناریوهای متفاوتی برای آینده ورزش‌های پایه تدوین شد که بیانگر مسیرهای گوناگون توسعه از وضعیت‌های نامطلوب تا وضعیت مطلوب و پایدار است. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به مدیران و سیاست‌گذاران ورزشی در اتخاذ تصمیم‌های راهبردی، کاهش عدم قطعیت‌ها و هدایت نظام ورزش‌های پایه کشور به سمت آینده‌ای مطلوب کمک نماید.

future scenario planning of grassroots sports in iran using a futures studies approach

background and purpose: grassroots sports, as the foundational pillar of national sports systems, play a significant role in the development of public sports participation and the success of elite sports. in recent years, increasing environmental complexity, rapid social and technological changes, and growing uncertainty in sports governance have highlighted the importance of adopting futures studies approaches in sports planning and policymaking. the purpose of this study was to develop future scenarios for grassroots sports in iran using a futures studies approach with a horizon toward 1412. given the strategic importance of grassroots sports in talent identification, sustainable sports development, public health promotion, and social cohesion, identifying the key drivers shaping their future can provide a scientific basis for long-term decision-making and strategic planning in the iranian sports system. previous studies in sports futures have mainly focused on strategic management, sports governance, talent development systems, and sustainable sports policies; however, limited research has specifically addressed the future scenarios of grassroots sports in iran. therefore, this study aimed to fill this gap by identifying influential drivers, uncertainties, and plausible future pathways for grassroots sports development.methodology: this research was qualitative, applied, and exploratory in nature and was conducted using futures studies methods and scenario planning techniques. data were collected through semi-structured interviews with experts in sports management, policymakers, academics, and professionals involved in grassroots sports development. the sampling method was purposive, and interviews continued until theoretical saturation was achieved. in the first stage, influential factors affecting the future of grassroots sports were extracted through thematic analysis of interviews and literature review. subsequently, the identified variables were categorized and analyzed using cross-impact analysis. scenario wizard software was employed to determine the degree of influence and uncertainty of variables and to identify key driving forces. to ensure the validity and reliability of the findings, several strategies were adopted, including member checking, expert review, triangulation of data sources, and iterative analysis. the research process involved identifying environmental trends, analyzing causal relationships among variables, determining critical uncertainties, and finally constructing coherent future scenarios for grassroots sports in iran.results: the findings revealed that several drivers have a decisive role in shaping the future of grassroots sports in iran. among the most influential factors were sports policymaking and governance, financial resources and investment, human resource development, sports infrastructure, sports culture, public participation, educational systems, technological advancement, and talent identification mechanisms. structural analysis demonstrated that governance quality and sustainable financial support were among the most influential and least controllable variables, indicating their strategic significance in determining future developments.