رابطۀ نفس و بدن در روایات شیعی و بازتاب آن در جنسیت ‌مندی نفس

مباحث نفس‌ شناسی و توضیح نحوۀ تعامل و رابطۀ نفس و بدن در دنیا ازجمله مباحث انسان‌شناسی مهمی است که توجه و عنایت بزرگان و ائمه: را به خود جلب کرده است. این بزرگواران در احادیث بسیاری با بهره‌گیری از تشبیهات گوناگون به دنبال تشریح و توضیح این رابطه بوده‌اند. ازجمله سوالات مهمی که در مباحث جنسیتی باید پاسخ داده شود، سوال از رابطۀ جنسیت و حقیقت انسان است. در احادیث شیعی، حقیقت و هویت انسان نفس او معرفی شده است. اگرچه در روایات شیعی، این مسئله به‌صراحت بیان نشده است، در این مقاله با روش توصیفی - تحلیلی پس از تبیین رابطۀ نفس و بدن در احادیث شیعی، امکان جنسیت‌مندی یا جنسیت‌مند نبودن نفس واکاوی می‌شود. نفس در دنیا تاثیر و تاثر متقابلی با بدن مادی دارد. همچنین در روایات شیعی، نفس کاملاً محیط بر بدن معرفی شده است و ادراکات، گرایش‌ها و تمایلات انسان حاصل تدبیر بدن توسط نفس است. با توجه به نحوۀ ارتباطی که در احادیث شیعی برای نفس و بدن توضیح داده شده است، نفس نمی‌تواند از خصوصیات جنسیتی تهی باشد و تحلیل نوع رابطۀ نفس و بدن در روایات شیعی، موید جنسیت‌مندی نفس است.

the relationship between the soul and the body in shi’a narrations and its reflection on the gendered nature of the soul

the question of what constitutes human essence, identity, and truth may date back as far as the creation of humankind itself, evolving alongside human thought and inquiry throughout history. in islamic intellectual tradition, this question has been explored and examined from various perspectives, shaped by the concerns of muslim theologians, and addressed in accordance with theological and philosophical necessities. additionally, the impact of this inquiry on discussions of eschatology, prophethood, and other theological and social debates has further emphasized its significance. however, today the significance of discussions on the nature of the soul has taken on a new dimension. the significance of this debate is not confined solely to questions regarding the essence of the morally responsible being or matters related to the hereafter (ma‘ad), but is also considered a fundamental and underlying principle in the humanities. moreover, due to its importance in the methodologies of various sciences, it is subject to extensive study and analysis. if human essence is considered solely as a material body, or conversely, as a purely immaterial substance independent of the body, these differing perspectives will lead to fundamentally distinct conclusions in the social and human sciences. among the fundamental questions in the study of the soul, which serves as the methodological foundation for many human and social sciences, is the relationship between gender and human essence, as well as the exploration of soul-related discussions through a gendered lens.