اثر تغییر اقلیم بر گستره رویشی گونه bromus tomentellus boisss. در رویشگاه‌های مرتعی البرز- استان مازندران

یکی از آثار مهم تغییر اقلیم، ایجاد تغییرات در دامنه پراکندگی گیاهان است. بنابراین بررسی اثر تغییر اقلیم بر پراکندگی گونه های گیاهی امری ضروری است و تعیین گستره رویشی گونه های گیاهی تحت اثرات تغییر اقلیم با استفاده از روش های مدل سازی می تواند به مدیریت و بهره برداری از اکوسیستم ها کمک نماید. این تحقیق با هدف تهیه نقشه پیش‌بینی رویشگاه گونه bromus tomentellus بر پایه مدل پیش‌بینی اقلیمی در رویشگاه های مرتعی البرز در استان مازندران انجام شد. در این پژوهش پراکندگی کنونی و آینده گونه bromus tomentellus در رویشگاه های مرتعی البرز در استان مازندران  تحت دو سناریو  rcp4.5  و rcp8.5 برای سال 2050 بررسی شد. بدین منظور، برای محاسبه 19 متغیر زیست اقلیمی از اطلاعات اقلیمی 15 ایستگاه سینوپتیک در استان استفاده شد. متغیرهای فیزیوگرافی شیب، جهت و ارتفاع با استفاده از مدل رقومی ارتفاع با دقت 30 متر تهیه شد. در مرحله بعد، پس از مشخص کردن نقاط حضور و غیاب گونه با استفاده از نقشه اولیه پراکندگی گونه و بازدید از رویشگاهها، نقشه حضور گونه اصلاح و به هنگام سازی شد. سپس با استفاده از رگرسیون لجستیک، رفتار رویشی گونه و معادلات آن  در شرایط کنونی به دست آمد و نقشه مربوط مدل سازی شد. سپس داده های زیست اقلیمی برای سال 2050 از سایت worldclime استخراج شد و با قرار دادن داده های استخراج شده در معادلات شرایط حاضر، نقشه پراکندگی آینده گونه  b.tomentellus، برای سه دهه آینده تحت دو سناریو  rcp4.5 و rcp8.5 تهیه شد. نتایج نشان داد که گونه b.tomentellus تحت سناریوهای اقلیمی rcp 4.5  و rcp 8.5  به ترتیب  برابر 200 و 300 متر به ارتفاعات بالاتر مهاجرت خواهد کرد. همچنین مساحت مناطق مناسب رویشگاه گونه، از 9/ 43 درصد مساحت رویشگاههای مرتعی استان مازندران در شرایط کنونی، به 35/3 درصد تحت شرایط سناریو rcp 4.5   و 18/7 درصد تحت سناریو بدبینانه rcp 8.5، در سال 2050 کاهش خواهد یافت.  

effects of climate change on the vegetation range of bromus tomentellus boiss in alborz rangeland habitats, mazandaran province

climate change significantly impacts plant distribution, making it essential to model and predict shifts in plant species habitats. therefore, determining the prediction of the habitat of plant species using modeling methods in this direction can help in the management and using of ecosystems. this study was conducted with the aim of creating a forecast map of bromus tomentellus habitat based on climate prediction model in alborz rangeland habitats of mazandaran province. first, a database of climatic variables was formed using 15 synoptic stations- night temperature, daily temperature, and the average temperature, and 19 climatic variables were calculated. also, using a digital evaluation model with an accuracy of 30 meters, three physiographic variables (slope, direction, height) were prepared. then, presence and absence points of b. tomentellus were identified using new ecological maps and field visits. logistic regression was employed to model the species’ growth behavior in the alborz rangeland habitats, and the corresponding equations were calculated in the current conditions. using current equations and placement of data extracted from the worldclime database, the future distribution map of b. tomentellus was created for 2050 under rcp4.5 and rcp8.5 climate scenarios. the results showed that b. tomentellus species will migrate to higher altitudes by 200 meters under rcp4.5 and 300 meters under rcp8.5 scenarios. also, suitable habitat area for b. tomentellus is projected to decrease from 43.9% to 35.3% under rcp4.5 and 18.7% under rcp8.5 by 2050.