تدوین استراتژی توسعه‌ی اکوتوریسم بر اساس مدل تلفیقی ahp-swot (مطالعه موردی: مراتع شمالی شهرستان گنبدکاووس)

امروزه طبیعت‌گردی به‌عنوان یکی از گونه‌های منحصربه‌فرد و در حال رشد حوزه گردشگری نقش مهمی در توسعه پایدار جوامع ایفا می ‌کند. هدف از پژوهش حاضر تحلیل درونی و محیطی مراتع شمال شهرستان گنبدکاووس به منظور تدوین استراتژی توسعه طبیعت‌گردی است. تکنیک استفاده شده در این پژوهش رویکرد تلفیقیahp-swot  است. ابتدا با استفاده از تجزیه‌وتحلیل swot اقدام به شناسایی و طبقه بندی نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدهای طبیعت‌گردی در منطقه مورد مطالعه شد؛ در گام بعد با استفاده از فرآیند تحلیل سلسله مراتبی اقدام به محاسبه وزن و اهمیت هرکدام از معیارها و زیرمعیارها شد. برای گردآوری داده های پژوهش، ماتریس مقایسات زوجی هر یک از مولفه ها و گروه ها با استفاده از قضاوت و نظر 14 نفر از متخصصان طبیعت‌گردی تدوین و تکمیل گردید. نتایج نشان می دهد نقاط قوت با داشتن وزن 0.579، نقاط ضعف با داشتن وزن 0.252، گروه فرصت ها با داشتن وزن 0.116 و گروه تهدیدها با داشتن وزن 0.053، به ترتیب رتبه های اول تا چهارم را در اکوتوریسم مراتع شمال گنبدکاووس به خود اختصاص داده اند. براساس نتایج مدل استراتژی کلان مدیریت اکوتوریسم مراتع در شمال گنبدکاووس، استراتژی تنوع (st) انتخاب گردید. با توجه به نتایج فوق می توان اذعان داشت که تحلیل محیط داخلی مراتع شمال شهرستان گنبدکاووس برای تبدیل نقاط ضعف به نقاط قوت، برای تصمیم گیران و برنامه ریزان از اولویت و اهمیت بیشتری نسبت به تحلیل محیط خارجی برخوردار خواهد بود. همچنین ضرورت دارد تلاش برنامه ریزان طبیعت‌گردی در راستای تبدیل تهدیدات به فرصت‌ها باشد. 

preparing ecotourism strategy using swot-ahp model (case study: northern rangeland of gonbad-e-kavous)

today, ecotourism, as a unique and rapidly growing sector of tourism, plays a crucial role in the sustainable development of societies. this research aims to analyze the internal and external factors of the northern rangelands in gonbad-e-kavoos city to develop a strategy for ecotourism development. the study utilizes an integrated approach combining the analytical hierarchy process (ahp) and swot. first, swot analysis was conducted to identify and categorize the strengths, weaknesses, opportunities, and threats of ecotourism in the study area. given the multi-index nature of the decision-making problem, with hierarchical elements including objectives, criteria, and sub-criteria, the analytical hierarchy process was used to calculate the weight and significance of each criterion and sub-criterion identified through swot analysis. data were gathered through a matrix of paired comparisons using the expert judgment from 14 specialists. the results revealed that the strengths, weaknesses, threats, and opportunities groups had weights of 0.579, 0.252, 0.116, and 0.053 respectively, ranking from highest to lowest  in terms of their impact on ecotourism in the study area. based on the results, it is crucial for decision-makers and planners to prioritize the analysis of the internal environment of the northern rangelands in gonbad-e-kavoos city in order to convert weaknesses into strengths. additionally, efforts by ecotourism planners should focus on transforming threats into opportunities in the subsequent steps. the strategic situation for rangeland ecotourism was determined as (st). it is evident that prioritizing and emphasizing the analysis of the internal environment of the northern pastures in gonbad kavus city to transform weaknesses into strengths is of greater significance for decision-makers and planners than analyzing the external environment. furthermore, nature tourism planners should focus on converting threats into opportunities.