>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی ارتباط عوامل محیطی و شدت چرای دام با پوشش گیاهی در اکوسیستم های مرتعی خوی  
   
نویسنده معتمدی جواد ,علیلو فاطمه ,شیدای کرکج اسماعیل ,کیوان بهجو فرشاد ,قریشی رقیه
منبع حفاظت زيست بوم گياهان - 1392 - دوره : 1 - شماره : 3 - صفحه:73 -90
چکیده    در مدیریت مراتع شناخت عوامل محیطی و میزان اثر آنها بر پوشش گیاهی بسیار حائز اهمیت است. این پژوهش به منظور ارزیابی و تعیین مهم‌ترین عوامل محیطی و مدیریتی موثر بر پراکنش گونه های گیاهی در مراتع دیزج و بطچی شهرستان خوی انجام شد. پس از تعیین تیپ های گیاهی شاخص، در مناطق معرف هر تیپ، نمونه برداری به روش تصادفی سیستماتیک در امتداد ترانسکت های 100 متری و داخل پلات‌های یک متر مربعی با برداشت میزان تراکم و درصد پوشش گونه های گیاهی انجام شد. سطح نمونه ها براساس تغییرات اندازه تاج گونه های گیاهی غالب و تعدادشان با استفاده از روش آماری تعیین شد. در ابتدا و انتهای هر ترانسکت نمونه خاک نیز از عمق (150) سانتی متری برداشت شد. همچنین اطلاعات مربوط به ارتفاع از سطح دریا، شیب، جهت جغرافیایی و شدت چرا ثبت گردید. ویژگی های بافت خاک، آهک، اسیدیته، هدایت الکتریکی رطوبت اشباع و ماده آلی در آزمایشگاه اندازه گیری شد. در گام آخر به منظور بررسی رابطه بین عوامل محیطی و پراکنش جوامع گیاهی از تجزیه مولفه های اصلی (pca) و برای بررسی ارتباط بین گونه و عوامل مذکور ار روش آنالیز تطبیقی متعارفی (cca) استفاده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که عوامل محیطی اثر یکسانی در پراکنش گونه های گیاهی ندارند و مهم‌ترین عوامل موثر در پراکنش و استقرار گونه های غالب نظیر artemisia fragrans و agropyron trichophorum بافت خاک، چرا، بارندگی، ارتفاع از سطح دریا و جهت جغرافیایی و هدایت‌ الکتریکی می باشند. نتایج حاصل از این مطالعه، مبین اثرات عوامل محیطی بر کنترل و پراکنش گونه‌های گیاهی است، لیکن اثرات نامطلوب فعالیت های انسان (مدیریت چرای دام) بر مدیریت پایدار مراتع منطقه انکار ناپذیر است.
کلیدواژه پوشش گیاهی، عوامل محیطی، ‌ شدت چرا، تجزیه مولفه های اصلی (pca)، آنالیز تطبیقی متعارفی (cca)، مراتع خوی.
آدرس دانشگاه ارومیه, دانشکده منابع طبیعی, گروه مرتع و آبخیزداری, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, ایران, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع‌طبیعی گرگان, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, ایران, دانشگاه محقق اردبیلی, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved