>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی گیاه‌پالایی گونه‌های بیابانی seidlitzia rosmarinus وhaloxylon aphyllum (مطالعۀ موردی: سنگ‌شکن بوکسیت معدن آلومینای جاجرم)  
   
نویسنده خرمن‌دار خدیجه ,حسینعلی زاده محسن ,مهدوی علی ,محمدیان بهبهانی علی ,یگانه حسن
منبع مهندسي اكوسيستم بيابان - 1402 - دوره : 12 - شماره : 1 - صفحه:45 -58
چکیده    در پژوهش حاضر پتانسیل seidlitzia rosmarinus و haloxylon aphyllum با هدف شناسایی گونه‌های بومی مناسب برای گیاه‌پالایی در اراضی آلوده به فلزات نیکل، کبالت، کروم، آرسنیک و وانادیوم مورد مطالعه قرار گرفت. بدین منظور در یک دورۀ رویشی، گونه‌ها در جهت باد غالب در خاک‌های نمونه‌برداری‌شده از فواصل مختلف سنگ‌شکن بوکسیت 450700، 8001200، 14002000 و 25005000 متر و محدودۀ شاهد مستقر شدند. درنهایت میزان فلزات، ارزیابی و فاکتورهای انتقال و تجمع زیستی محاسبه شدند. نتایج نشان داد متوسط میزان فلزات نیکل، کبالت، آرسنیک، کروم و وانادیوم درh. aphyllum  در فواصل هدف به‌ترتیب 469.19، 172.74، 9.51، 21.59 و 23.07، متوسط فاکتور انتقال 1.09، 1.21، 1.08، 1.21 و 1.02، متوسط فاکتور تجمع زیستی 0.53، 0.26، 0.66، 0.50 و 0.30 میلی‌گرم بر کیلوگرم و درs.rosmarinus  نیز به‌ترتیب 479.31، 169.34، 9.42، 21.18 و 30.85، متوسط فاکتور انتقال 1.20، 1.05، 1.01، 1.05 و 1.05، متوسط فاکتور تجمع زیستی 0.55، 0.24، 0.68، 0.54 و 0.39 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. با توجه به اینکه فاکتور انتقال و تجمع زیستی برای عناصر مذکور در هر دو گونه به‌ترتیب بزرگ‌تر و کوچک‌تر از یک ارزیابی شد. بنابراین به‌عنوان گونه‌های ارزشمند جهت اهداف استخراج گیاهی در این منطقه و مناطق مشابه توصیه می‌شوند.
کلیدواژه استخراج گیاهی، فاکتور انتقال، فاکتور تجمع زیستی، فلزات سنگین، گونه‌های بومی
آدرس دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان, گروه مدیریت مناطق بیابانی, ایران, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان, گروه مدیریت مناطق بیابانی, ایران, دانشگاه ایلام, گروه علوم جنگل, ایران, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان, گروه مدیریت مناطق بیابانی, ایران, دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان, گروه علوم مرتع, ایران
پست الکترونیکی hybadrabadi@gmail.com
 
   investigating the phytoremediation of seidlitzia rosmarinus and haloxylon aphyllum desert plants: a case study of bauxite crusher of jajarm alumina mine  
   
Authors khermandar khadijeh ,hosseinalizdeh mohsen ,mahdavi ali ,mohammadian behbahani ali ,yeganeh hasan
Abstract    introduction: while iran’s soil is considered one of the richest soils in terms of mineral deposits worldwide, it is contaminated with heavy metals. on the other hand, some studies have recommended the use of native plants as a sustainable strategy to resolve the environmental problems caused by mining. in this regard, phytoremediation can be regarded as an economical, effective, economical, biological, and practical method for removing heavy metals from contaminated sites. therefore, this study sought to investigate the potential of seidlitzia rosmarinus and haloxylon aphyllum desert species for the phytoremediation of heavy metals (i.e., ni, co, as, cr, and v) found around the bauxite crusher of jajarm alumina mine in the direction of the prevailing wind. materials and methods: soil sampling was performed at distances of 450-700, 800-1200, 1400-2000, and 2500-5000 meters away from the center of the bauxite crusher and the control site. to this end, the seeds of the above-mentioned species were planted in pots with a 3:1:1 ratio of sand, dung, and soil, respectively. then, the planted seeds were transferred, after two months, to the pots containing the soils sampled from target distances. finally, upon the completion of the vegetative period, phytoremediation was carried out on the potential species using a factorial experiment in a greenhouse located at gorgan university of agricultural sciences and natural resources, applying a completely randomized block design with three replications. the data analysis was then performed using the spss software, and duncan’s test was used to compare the obtained means for the significant results at the 5% level. to check the normality of the data, the kolmogorov-smirnov test. moreover, the homogeneity of variances was checked via the lyon test. results: the results indicated that s. rosmarinus and h. aphyllum contained various amounts of heavy metals, with the amount of absorbed arsenic (as), chromium (cr), and cobalt (co) being greater in aerial and underground tissues of the h. aphyllum species than those of the s. rosmarinus. however, the case was reversed in terms of nickel (ni) and vanadium (v), that is, the number of such metals was greater in aerial and underground tissues of s. rosmarinus tissues compared with h. aphyllum. on the other hand, while the transfer rate of as, cr, and co was higher in h. aphyllum than that of s. rosmarinus, the transfer rate of ni and v was greater in s. rosmarinus compared to h. aphyllum. the results of the study also suggested that whereas the rates of ni, as, cr, and co bioaccumulation factor was higher in s. rosmarinus than those of h. aphyllum, it was the bioaccumulation rate of co that was greater in h. aphyllum compared to the s. rosmarinus.in this regard, the average amount of ni, co, as, cr, and v in h. aphyllum were found to be 469.19, 172.74, 9.51, 21.59, and 23.07 mg/kg in the intended intervals, respectively. moreover, the average transfer rates of such heavy metals in the species were reported as 1.09, 1.21, 1.08, 1.21, and 1.02, respectively, and the average bioaccumulation rate of metals was found to be 0.53, 0.26, 0.66, 0.50, and 0.30 mg/kg, respectively.on the other hand, the study found that the average amount of ni, co, as, cr, and vanadium in s. rosmarinus was 479.31, 169.34, 9.42, 21.18, and 30.85 mg/kg, respectively. furthermore, the average rates of the transfer factor in the species were 1.20, 1.05, 1.01, 1.05, and 1.05, respectively, and the average rates of bioaccumulation were reported as 0.55, 0.24, 0.68, 0.54, and 0.39 mg/kg, respectively.
Keywords bioaccumulation factor ,heavy metals ,native species ,phytoextraction ,transfer factor
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved