>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی و خوشه‌بندی خصوصیات زمانی‌- ‌‌مکانی بارش کشور با استفاده از موجک حداکثر هم‌پوشانی و انتروپی چند مقیاسی  
   
نویسنده چوبه سپیده ,عبقری هیراد ,عرفانیان مهدی
منبع مهندسي اكوسيستم بيابان - 1402 - دوره : 12 - شماره : 1 - صفحه:11 -26
چکیده    بارش از عناصر مهم اقلیمی و از عوامل تاثیرگذار در چرخه‌ی آب به‌شمار می‌رود. تغییرات خصوصیات زمانی-مکانی بارش در یک منطقه، نقش موثری در مدیریت منابع آب آن دارد. هدف از این تحقیق ارزیابی ویژگی‌های بارش سالانه 50 ایستگاه سینوپتیک کشور در بازه زمانی 2020-1980 با استفاده از روش‌های تبدیل موجک گسسته حداکثر هم‌پوشانی و خوشه‌بندی می‌باشد. بدین منظور ابتدا سری زمانی بارش سالانه ایستگاه‌ها با استفاده از روش modwt و موجک مادر db4 به چندین زیر سری تجزیه شد، سپس انتروپی زیر سری‎های حاصل از modwt محاسبه و به‌عنوان ورودی برای منطقه‌بندی بارش استفاده شد. نتایج تجزیه داده‌های بارش نشان داد که در سری زمانی سالانه، زیر سری‌های جزئی کوچک‌تر، فرکانس‌های بزرگ‌تر با تغییرات سریع‌تر و ضرایب جزئی بزرگ‌تر، فرکانس‌های کم را نشان می‌دهند. همچنین، a4 کمترین تغییرات را نشان داد. براساس مقادیر معیارهای ارزیابی، تعداد خوشه‌های بهینه برابر با 4 تعیین شد. مقادیر معیارهای ارزیابی خوشه‌بندی نشان داد که روش k-means با chi= 19.53، sci= 0.26 و 1.08= dbi نسبت به روش som عملکرد بهتری داشته است. در نهایت ایستگاه‌های سینوپتیک کشور برمبنای شاخص موجک گسسته حداکثر هم‌پوشانی- انتروپی به 4 خوشه جدا شد و ایستگاه‌های چابهار، شاهرود، آبادان و زنجان به‌عنوان مراکز خوشه انتخاب شدند.
کلیدواژه انتروپی، ایران، بارش، تبدیل موجک، حداکثر هم‌پوشانی، خوشه‌بندی
آدرس دانشگاه ارومیه, دانشکده منابع طبیعی, گروه مرتع و آبخیزداری, ایران, دانشگاه ارومیه, دانشکده منابع طبیعی, گروه مرتع و آبخیزداری, ایران, دانشگاه ارومیه, دانشکده منابع طبیعی, گروه مرتع و آبخیزداری, ایران
پست الکترونیکی m.erfanian@urmia.ac.ir
 
   investigating and classifying temporal-spatial characteristics of iran’s annual precipitation using maximal overlap discrete wavelet transform and multiscale entropy  
   
Authors choobeh sepideh ,abghari hirad ,erfanian mahdi
Abstract    introduction: assessing precipitation alterations in a large area like iran is required for the identification of those areas that are more vulnerable to changes in precipitation patterns, considering the fact that such changes may significantly influence water availability, agriculture, and other sectors that are dependent on water resources.  on the other hand, understanding the spatial variability of precipitation patterns can help develop purposive strategies, including drought or flood management in specific regions. moreover, as severe weather events such as floods and droughts can devastate communities and their infrastructure, such an understanding can inform decisions made concerning disaster risk reduction efforts. therefore, assessing precipitation variations is essential for the effective management of water resources and the reduction of disaster risks. materials and methods: this study suggests a new method for analyzing precipitation properties in iran, using a mixture of maximal overlap discrete wavelet transform (modwt) and multiscale entropy (mde) techniques. this approach allows for a more detailed and accurate assessment of the spatial and temporal characteristics of precipitation properties, preparing the ground for the development of appropriate strategies for different regions in iran. to this end, annual precipitation data collected from fifty iranian synoptic stations for 1980-2020 were analyzed. then, after classifying the precipitation data into different subseries, the concept of entropy was used to measure precipitation variability. moreover, mde values were used as input data for clustering purposes, followed by the calculation of internal evaluation criteria to be used for the determination of the optimal number of clusters and the most suitable clustering method calculated. results: the variations and trends of the precipitation data can be identified through the analysis of partial coefficients d1-d4 and the approximation coefficient. accordingly, while the smaller partial sub-categories indicate more rapid variations at higher frequencies, the greater partial coefficients show more moderate variations at lower frequencies. moreover, the approximation coefficient reveals the slightest variations at low frequencies in annual time series. the study’s results suggested that northern and northwestern iranian regions that are primarily characterized by rainy, cold, and in some cases semi-arid climates experienced the greatest variations in terms of annual precipitation. on the other hand, the eastern and southern parts of iran, which are mostly dry areas, experienced more moderate variations in annual precipitation rates. therefore, according to the results found in this study, it could be argued that northern and northwestern iran enjoy more precipitation variability than other parts of the country. furthermore, the d3 sub-category (eight years) was found to have the greatest variations in terms of mwe. on the other hand, based on the values of sci, dbi, and ch index, the k-means clustering method performed better than som (sci=0.41, dbi= 1.22, and ch= 14.58). finally, fifty iranian synoptic stations were categorized into four clusters based on the mwe index, with chabahar, shahrud, abadan, and zanjan being selected as core clusters. discussion and conclusion: the current study proposed a methodology for analyzing and zoning iran’s annual precipitation based on the multiscale entropy method, considering the fact that the period and trend of the annual time series could be identified via the analysis of the precipitation series. following the analysis of the collected data, this study used the multiscale entropy method to record precipitation variability in each synoptic station.
Keywords clustering ,discrete wavelet transform ,entropy ,iran ,maximal overlap ,precipitation
 
 

Copyright 2023
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved