بررسی همپوشانی آشیان اکولوژیک دو گونه جویبارماهیان (oxynoemacheilus kiabii و oxynoemacheilus karunensis) در رودخانه دینورآب

بسیاری از رودخانه‌ها و اکوسیستم‌های آبی به‌عنوان کانون‌های تنوع زیستی در نظر گرفته می‌شوند و درک جغرافیای زیستی موجودات آب شیرین برای حفاظت و مدیریت تنوع زیستی اهمیت به‌سزایی دارد. زیستگاه‌های آب شیرین مناطق کلیدی برای تنوع زیستی هستند. نمایش حضور گونه ماهیان آب شیرین و درک نیازهای اکولوژیک آنها از اهمیت زیادی در مباحث بوم‌شناسی برخوردار است. از این‌رو مطالعه حاضر به‌منظور بررسی آشیان اکولوژیک و مقدار همپوشانی آن براساس فاکتورهای زیستگاهی برای جویبارماهیان همبوم رودخانه دینورآب (oxynoemacheilus kiabii و oxynoemacheilus karunensis) در طی سال 1398 به‌اجرا درآمد. در این راستا نمونه‌برداری با استفاده از دستگاه الکتروشوکر با شدت ولتاژ پایین از 5 ایستگاه هر کدام با سه تکرار و در مجموع 15 ایستگاه صورت گرفت. بعد از فرآیند نمونه برداری، تعداد 8 متغیر زیستگاهی از جمله عرض رودخانه، عرض ناحیه پتامال، عمق، دمای آب، کل مواد جامد محلول، هدایت الکتریکی، ph و سرعت جریان آب ثبت و اندازه‌گیری شدند. مقادیر همپوشانی آشیان اکولوژیک براساس فاکتورهای مورد بررسی برای دو گونه o. karunensis و o. kiabii نشان داد که در فاکتور ph بیشترین همپوشانی (0/988) و در فاکتور عرض ناحیه پتامال (0/531) کمترین همپوشانی به‌دست آمد. میانگین همپوشانی کل نیز برای دو گونه براساس کل فاکتورهای مورد مطالعه 0/726 به‌دست آمد. در بررسی ترجیح زیستگاهی نیز مشخص شد که دامنه مطلوبیت زیستگاه دو گونه تفاوت فاحشی نداشتند و هر دو گونه تقریباً زیستگاه مشابه را اشغال نموده‌اند. این احتمال وجود دارد که رودخانه دینورآب زیستگاه مناسب برای دو گونه مورد مطالعه است. با این وجود این دو گونه به‌واسطه تفاوت در شکل بدن، احتمالاً ریز‌ زیستگاه‌های متفاوت را در زیستگاه مشترک خود اشغال می‌کنند و بدین‌ترتیب از رقابت بر سر منابع اجتناب می‌کنند.

study of the ecological niche overlap of two species of loach (oxynoemacheilus kiabii and oxynoemacheilus karunensis) in the dinorab river

many rivers and aquatic ecosystems are considered hotspots of biodiversity, and understanding the biogeography of freshwater organisms is of great importance for biodiversity conservation and management. freshwater habitats are key areas for biodiversity. demonstrating the presence of freshwater fish species and understanding their ecological needs is important in the ecology issue. therefore, the present study was conducted to investigate the ecological niche and its overlap based on habitat factors for endemic loach fish of the dinorab river (oxynoemacheilus kiabii and oxynoemacheilus karunensis) during 2019. sampling was performed using a low-voltage electrofishing device from 5 stations, each with three replicates, for a total of 15 stations. after the sampling process, eight habitat variables, including river width, potamal width, depth, water temperature, total dissolved solids, electrical conductivity, ph, and flow velocity, were recorded and measured. ecological niche overlap values ​​based on studied factors for the two species, o. karunensis and o. kiabii, showed that the highest overlap was obtained for ph (0.988) and the lowest overlap was obtained for potamal width (0.531). the average total overlap for the two species based on all the factors studied was 0.726. in the habitat preference study, it was also found that the range of habitat suitability of the two species did not differ significantly, and both species occupied almost the same habitat. the dinorab river likely provides a suitable habitat for both species. however, due to differences in body shape, these species probably occupy distinct microhabitats within their shared habitat, thereby avoiding competition for resources.