تاثیر بقایای آلی، باسیلوس و تریکودرما بر پایداری ساختمان خاک در دو کلاس بافتی متفاوت

پایداری خاکدانه ها مبنای مدیریت پایدار خاک است و برهم کنش مواد آلی و میکروارگانیسم های گوناگون، تاثیر زیادی بر آن دارند. این پژوهش با هدف بررسی اثر کاربرد هم زمان بقایای آلی و میکروارگانیسم های تجزیه کننده آن روی پایداری خاکدانه ها در دو خاک با بافت متفاوت انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با 18 تیمار و 3 تکرار (54 گلدان) اجرا شد. فاکتور اول بافت خاک: لوم شنی و لوم رسی؛ فاکتور دوم بقایای آلی: صفر (شاهد)، 2 درصد جرمی کود گاوی پوسیده، 2 درصد جرمی کاه و کلش گندم، و مایه زنی با ریزجاندارن: بدون مایه زنی (شاهد)، قارچ تریکودرما و باکتری باسیلوس بود. پس از اعمال تیمارها، گلدان ها به مدت 6 ماه در شرایط انکوباسیون (دمای آزمایشگاه و رطوبت 50 تا 75 درصد ظرفیت زراعی) قرار گرفتند. سپس میانگین وزنی قطر خاکدانه ها، میانگین هندسی قطر خاکدانه ها (gmd)، درصد خاکدانه های پایدار در آب، مقاومت کششی خاکدانه، بُعد فراکتال، کربن آلی (oc)، ph، قابلیت هدایت الکتریکی و تنفس پایه میکروبی (mbr) اندازه گیری شدند. مقایسه میانگین تاثیر بافت خاک در بقایای آلی در میکروارگانیسم ها بر oc و gmd خاکدانه ها نشان داد که بیش ترین مقدار هر دو ویژگی (به ترتیب 6.32 درصد و 1.95 میلی متر) در تیمار خاک لوم رسی دارای کود گاوی مایه زنی شده با باسیلوس به دست آمد. در بررسی جداگانه خاک ها دیده شد که بیش ترین مقدار mbr (0.44 و µgc-co2 g-1 day-1 0.26 به ترتیب برای لوم رسی و لوم شنی) در تیمار کود گاوی در باسیلوس به دست آمد. در کل کود گاوی در مقایسه با کاه و کلش گندم و باکتری باسیلوس در مقایسه با قارچ تریکودرما تاثیر بیشتری بر بهبود ویژگی های خاک به ویژه پایداری ساختمان خاک داشتند و این تاثیر در خاک شنی برجسته بود.

effect of organic residues, bacillus and trichoderma on soil structural stability in two soils with different textural class

aggregate stability as a basis of sustainable soil management is greatly influenced by the interaction of various organic materials and microorganisms. the aim of this research was to investigate the effect of simultaneous application of organic residues and its decomposing microorganisms on the stability of soil aggregates in two soils with different textures. an experiment was conducted using a factorial arrangement in a completely randomized design with 18 treatments and 3 replications (54 pots). factors included soil texture: sandy loam (sl) and clay loam (cl), organic residues: no application (control), cow manure 2% (w/w), wheat straw 2% (w/w), and inoculation with microorganisms: no inoculation (control), inoculation of trichoderma sp., and bacillus sp. after applying the treatments, the pots were placed in the incubation conditions (laboratory temperature and 50 to 75% of the field capacity) for 6 months. measurements were taken for mean weight diameter, geometric mean diameter (gmd), and tensile strength of soil aggregates, fractal dimension, water stable soil aggregates, organic carbon (oc) content, ph, soil electrical conductivity and microbial basal respiration (mbr). mean comparisons for the effect of soil texture × organic residues × microorganisms on oc and gmd showed that the highest values (6.32% and 1.95 mm, respectively) was obtained in clay loam soil treated with cow manure inoculated with bacillus sp. comparing soil textures separately, the highest amount mbr values (0.44 and 0.26 µgc-co2 g-1 day-1 for cl and sl soils, respectively) were obtained in the bacillus inoculated-cow manure treatment. overall, cow manure had a greater effect on improving soil properties compared to wheat straw, and bacillus bacterium had a greater effect compared to trichoderma fungus inoculation, particularly in improving soil structure stability. this effect was most noticeable in sandy soil.