بررسی تاثیر عوامل ساختاری و غیرساختاری بر تغییرات عمودی سطح زمین با نگاه ویژه به فرونشست شهرستان‌های بشرویه و طبس با استفاده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری

دشت‌های طبس و بشرویه که به ترتیب در بخش‌های غربی و شرقی فرازمین شتری قرار دارد، طی چند دهه گذشته دچار فرونشست شده است. یکی از کم‌هزینه‌ترین روش‌ها در پایش سرعت قائم پوسته زمین، روش تداخل‌سنجی راداری است. روشی موثر با پوشش وسیع و با قدرت تفکیک بالا است. در این پژوهش، دشت‌های طبس و بشرویه به‌منظور تعیین الگوی سرعت قائم و ارتباط‌ سنجی آن با ساختارهای فعال منطقه و برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی در بازه زمانی 2020-2015 انتخاب شد تا با بهره‌مندی از تلفیق اطلاعات ساختاری و افت سطح آب‌های زیرزمینی در طی بازه زمانی مورد نظر با نتایج به‌دست‌آمده از تکنیک تداخل‌سنجی راداری رابطه بین الگوی سرعت قائم پوسته زمین با این مشخص شود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که بخش‌هایی از منطقه بیش از 5.2 میلی‌متر در راستای گسل اسفندیار در حال فراخاست است. درحالی‌که فرونشست در این دشت‌های منحصر به دشت‌های بشرویه و طبس با بیش از 37- میلی‌متر در طی دوره زمانی مورد نظر می‌باشد. دامنه زیاد تغییرات در منطقه، به‌ویژه در گسل های راندگی به دلیل بالا نبودن میزان دگرشکلی بین لرزه ای و عدم رخداد زمین‌لرزه با بزرگای بالا در دوره زمانی تفسیر تصاویر مورد استفاده در این مطالعه، دلیل مهم غیرزمین‌ساختی دارد. در منطقه، عامل تاثیرگذار در  شکل گیری چنین تغییراتی، وقوع سیلاب‌های شدید فصلی و نشست رسوبات حمل شده توسط آنها می باشد؛ اما شواهدی همچون رودخانه های ماندری، رودخانه های منحرف شده و سربریده، دره های باریک و ژرف و... در منطقه بر فراخاست منطقه تاکید دارد.

investigating the effect of structural and non-structural factors on vertical changes of the earth’s surface with a special look at the subsidence of bushroyeh and tabas cities using radar interferometry technique

the plains of tabas and bushroyeh are located in the western and eastern parts of horst shotori, respectively, especially around the cities of tabas and bushroyeh, which have suffered subsidence during the past few decades. one of the most widely used and least expensive methods in monitoring the vertical changes of the earth’s crust (subsidence-uplift) is the radar interferometry technique. it is an effective technique with an extensive coverage in showing the changes in the earth’s surface with high resolution. in this research, the plains of tabas and bushroyeh were selected in order to determine the pattern of vertical changes and measure its relationship with the main and active structures of the region and the overdrafting from the aquifers of tabas and bushroyeh in a 5-year period (2015-2020). in order to determine the relationship between the pattern of vertical changes of the earth’s crust and the results of the radar interferometric technique by benefiting from the integration of structural information and the drop in the level of underground water during the desired period of time. the results of this research show that parts of the research area are rising more than 5.2 mm in the direction of the esfandiar fault, while the subsidence in these unique plains is in two bands with an almost north-south and northwest-southeast direction. more than -37 mm during the desired period. the correlation of the pattern of vertical changes of the earth’s crust with the main and active structures of the region shows that the two subsidence bands coincide with the faults identified in the region. also, correlation measurement of the pattern of vertical changes of the earth’s crust with the drop of the underground water level of tabas and bushroyeh aquifers shows that the uplift pattern in some areas of the region. in this way, these results show that the pattern of vertical changes in bushroyeh plain is mostly subject to structural factors. and it is possible to consider the subsidence around the poems of bushroyeh and tabas under the influence of structural factors and to a greater extent subject to non-territorial factors such as the lithology of seasonal floods and indiscriminate harvesting and successive droughts. the high rate and range of changes in the western and east part of the shotori plateau, especially in folds and young thrust faults, due to the low rate of inter-seismic deformation and the absence of high-magnitude earthquakes in the time period of the interpretation of the images used in this study, is an important non-tectonic reason. the absence of high magnitude earthquakes in the interpretation period of the images used in this study has an important non-tectonic reason. in the region, a very influential factor in the formation of such changes is the occurrence of severe seasonal floods and the deposition of sediments carried by them in the region.