نقش قابلیت مقایسه صورت‌های مالی و متنوع‌سازی محصول در کارایی تخصیص سرمایه داخلی

هدف: مدیران معمولاً تمایل دارند منابع داخلی و سرمایه را بر اساس سودآوری واحدها تخصیص دهند. به عبارت دیگر، مدیران در اغلب موارد سرمایه داخلی را به بخشهایی با سودآوری بالاتر اختصاص می دهند. با این حال، پژوهشها نشان می دهند که به طور میانگین، شرکتهای دارای تنوع محصول ارزش کمتری نسبت به شرکتهای متمرکز دارند. تنوع بخشی منجر به تغییر در تخصیص سرمایه داخلی می شود. در این راستا، قابلیت مقایسه صورتهای مالی دقت اطلاعات عمومی موجود درباره تصمیمات سرمایه گذاری و عملیاتی را افزایش داده و از تمایل مدیریت به سرمایه گذاری در دارایی هایی که ارزش سهامداران را تهدید می کنند، می کاهد. هدف این مقاله بررسی نقش قابلیت مقایسه صورتهای مالی و متنوع سازی محصول در کارایی تخصیص سرمایه داخلی است. روش: این پژوهش از نظر هدف، توصیفی و از نظر ماهیت و روش، همبستگی است. با توجه به اینکه نتایج این مطالعه می تواند در فرآیند تصمیم گیری سرمایه گذاران مورد استفاده قرار گیرد، این تحقیق از نوع کاربردی محسوب می شود. در این پژوهش،ابتدا از روش کتابخانه ای برای گردآوری داده ها و اطلاعات استفاده شد. سپس، به منظور گردآوری داده های مورد نیاز، از لوح های فشرده آرشیو آماری و تصویری بورس اوراق بهادار تهران، وبسایت رسمی بورس تهران و سایر وب سایتهای مرتبط بهره گرفته شد. در این مطالعه، به منظور بررسی و تحلیل فرضیه های پژوهش، دادههای مربوط به 120 شرکت پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دوره زمانی 1395 تا 1402 استخراج شده و برای آزمون فرضیه ها از مدل رگرسیون داده های تابلویی با اثرات ثابت استفاده شده است. یافته ها: نتایج تحقیق حاکی از آن است که قابلیت مقایسه صورت های مالی(تنوع محصول) منجر به افزایش (کاهش) کارایی تخصیص سرمایه داخلی می شود. قابلیت مقایسه صورتهای مالی با افشای اطلاعات قابل تحلیل، منجر به کاهش تضاد منافعبین مدیران و سهامداران در شرکتهای دارای تنوع محصول شده و با انتشار اطلاعات عملکردهای بخشهای تجاری مختلف، کارایی تخصیص سزمایه داخلی را افزایش می دهد.. همچنین، قابلیت مقایسه صورتهای مالی با شفاف سازی فرآیندهای بودجه بندی مبتنی بر عملکرد بخشهای مختلف، شرایط برای سو استفاده و رفتارهای فرصت طلبانه مدیران را محدود می سازد در نهایت، نتایج نشان دهنده اثر تعاملی عدم تقارن اطلاعاتی، قابلیت مقایسه صورتهای مالی و تنوع محصول بر کارایی تخصیص سرمایه داخلی است.نتیجه گیری: قابلیت مقایسه صورتهای مالی به واسطه پردازش و مخابره اطلاعات درون سازمانی، اطلاعات حسابداری باکیفیتی را برای فعالان بازار سرمایه فراهم می سازد. بنابراین، این راهبرد امکان ارزیابی موفقیت پروژه های سرمایه گذاری را ممکنمیسازد. به عبارتی، قابلیت مقایسه، با افزایش دقت اطلاعات در دسترس، امکان تسهیم کارآمد سرمایه داخلی بر مبنای محصول را افزایش میدهد و تمایل مدیران برای به خظر انداختن منافع سهامداران را کاهش می دهد. قابلیت مقایسه صورت- های مالی با شفاف سازی فرآیندهای بودجه بندی مبتنی بر عملکرد بخشهای مختلف، شرایط برای سو استفاده و رفتاری فرصت طلبانه مدیران را محدود می سازد.

the role of financial statement comparability and product diversification in the internal capital allocation efficiency

purpose: managers usually tend to allocate internal resources and capital based on the unit profitability. in other words, managers generally allocate internal capital to higher-profit sectors. however, research shows that, on average, diversifiedcompanies are worth less than concentrated companies. diversification offerings leads to a change in the internal capital allocation. in this regard, comparabilityincreases the accuracy of publicly available information about investment andoperating decisions and reduces management's inclination to invest in assets thatthreaten shareholder value. the aim of this paper is to examine the role of financialstatement comparability and product diversification in the internal capital allocationefficiency.method: the present study is descriptive in terms of purpose and correlational in termsof nature and method. given that this study can be used in the decision-makingprocess of investors, it is considered an applied research type. in this study, thelibrary method was first used to collect data and information. then, the compactdiscs of the tehran stock exchange's visual and statistical archive, the officialwebsite of the tehran stock exchange, and other related websites were used tocollect data for the present study. in this study, in order to examine and analyze thehypotheses, data related to 120 companies listed on the tehran stock exchange forthe period 2016 to 2023 were extracted and a panel data regression model with fixedeffects was used to test the research hypotheses.results: the results of the study indicate that the comparability of financial statementsleads to an increase in the internal capital allocation efficiency. also, the results ofthe second hypothesis of the study indicate a significant relationship between productdiversity and the internal capital allocation efficiency. the results of the thirdhypothesis indicate a significant effect of financial statement comparability on therelationship between product diversity and the internal capital allocation efficiency. also, the results of the fourth hypothesis of the research indicate a significantrelationship between information asymmetry and internal capital allocationefficiency. finally, the results of the fifth hypothesis indicate an interactive effect ofinformation asymmetry, financial statement comparability, and product diversity oninternal capital allocation efficiency.conclusion: the financial statements comparability through the processing andcommunication of intra-organizational information provides qualitative frameworksof accounting information for capital market practitioners. therefore, this strategymakes it possible to evaluate the success of investment projects. in other words,comparability, by increasing the accuracy of available information, increases thepossibility of efficient internal capital allocation based on output and reduces themanagers’ willingness to decrease the shareholders’ interest. when agency problemsbetween managers and shareholders are pervasive, managers prefer to alignexecutives of those units with themselves by allocating excessive capital to weakunits. the comparability of financial statements by making budgeting processesbased on the performance of different units limits the opportunities for managersabuse and opportunistic behavior.