تاثیر شفافیت اطلاعاتی بر ارزش شرکت: نقش تعدیل‌گر رقابت‌پذیری صنعت

هدف: افشای اطلاعات این امکان را به ذینفعان می‌دهد که به درک کاملی از کیفیت اساسی، وضعیت مالی و ریسک‌های شرکت‌ برسند تا بتوانند تصمیمات منطقی‌تری بگیرند. هرچند شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار موظف‌اند اطلاعات را به روش‌های مختلف افشا کنند، اما همچنان در نحوۀ ارائه اطلاعات دارای آزادی عملی هستند که می‌تواند ابهامات اطلاعاتی را تشدید کند. شفافیت اطلاعاتی با کاهش عدم تقارن اطلاعات، تقویت کانال‌های ارتباطی بین شرکت‌ها و سهامداران و ممانعت از رفتارهای فرصت‌طلبانه مدیران، به افزایش ارزش شرکت‌ها کمک می‌کند. علی‌رغم وجود نتایج تجربی درخصوص رابطۀ مثبت بین شفافیت اطلاعاتی و ارزش شرکت و تاثیر رقابت‌پذیری صنایع بر این رابطه، جهت اثرگذاری متغیر رقابت همچنان موضوع بحث است. این پژوهش با استفاده از شاخص‌های شفافیت اطلاعاتی مبتنی بر داده‌های حسابداری و داده‌های بازار سهام هر شرکت، رابطه بین شفافیت اطلاعاتی و ارزش شرکت را مورد بررسی قرار داده و تاثیر رقابت‌پذیری صنایع را بر این رابطه تحلیل کرده است.روش: به‌منظور آزمون فرضیه‌های پژوهش، داده‌ها برای 143 شرکت (معادل با 1716 سال شرکت) در بازۀ زمانی 1402-1391 از بانک اطلاعاتی ره‌آوردنوین و سایت کدال گردآوری شده است. مدل‌های مورد استفاده در آزمون فرضیه‌های پژوهش با کنترل نمودن اثرات ثابت سال‌ها و صنایع و به‌کارگیری رویکرد حداقل مربعات تعمیم‌یافته برازش گردیده‌اند. افزون بر آن، برای کنترل اثر ناهمسانی واریانس و همبستگی جملات خطای مدل‌ها، از تصحیح خوشه‌ای در سطح شرکت‌ها استفاده شده است. همچنین، مدل‌های رگرسیونی که برای سنجش شفافیت اطلاعاتی مبتنی بر داده‌های حسابداری به‌کار رفته‌اند، در هر سال از 1391 تا 1402، در سطح 12 صنعت (یعنی در مجموع، 132 رگرسیون) برآورد شده‌اند. در نهایت، در بخش تحلیل حساسیت از معیارهای مبتنی بر داده‌های بازار برای سنجش شفافیت اطلاعاتی استفاده گردیده است.یافته‌ها: نتایج پژوهش بیانگر آن است که بهبود در شفافیت اطلاعاتی موجب افزایش ارزش شرکت می‌شود. این نتیجه با مفاهیم مطرح در نظریۀ علامت‌دهی سازگار است. همچنین، نتایج پژوهش از اثر تشدیدگر رقابت‌پذیری صنعت بر رابطۀ مثبت بین شفافیت اطلاعاتی و ارزش شرکت حکایت دارد. این یافته با پیش‌بینی‌های مطرح در نظریۀ نمایندگی همخوانی دارد. افزون بر آن، نتایج تکمیلی حاصل از به‌کارگیری معیارهای سنجش شفافیت اطلاعاتی مبتنی بر داده‌های بازار، موید یافته‌های اصلی پژوهش است و نشان می‌دهد که نتایج پژوهش نسبت به استفاده از تعاریف جایگزین برای سنجش شفافیت اطلاعاتی، حساسیت ندارد. نتیجه‌گیری: نتایج پژوهش موید اثر مثبت شفافیت اطلاعاتی بر ارزش شرکت و نقش پررنگ رقابت‌پذیری صنایع بر تقویت این رابطه است. این موضوع نقش واحدهای تجاری و نهادهای ناظر را در افزایش کیفیت گزارش‌های مالی، کاهش ناقرینگی اطلاعاتی و در نهایت، افزایش شفافیت اطلاعاتی، مورد تاکید قرار می‌دهد. افزون بر آن، به دلیل پیامدهای مثبت رقابت‌پذیری صنایع در کاهش رفتار فرصت‌طلبانۀ مدیران، وادار نمودن آنان برای اتّخاذ تصمیم‌های کارا و ارزش‌افزا، کاستن از تمایل مدیران به احتکار اطلاعات و ترغیب آنان به افشای داوطلبانه اطلاعات بیشتر، مورد تاکید قرار می‌گیرد.

the effect of information transparency on firm value: the moderating role of industry competitiveness

purpose: transparent information disclosure enables stakeholders to gain a comprehensive understanding of a company's fundamental quality، financial health، and associated risks، allowing them to make well-informed decisions. while publicly traded firms are required to disclose information through various mechanisms، they still retain significant flexibility in how they present it، which can sometimes lead to increased informational ambiguity. enhanced transparency mitigates information asymmetry، strengthens communication channels between companies and shareholders، and discourages managerial opportunistic behavior، ultimately contributing to higher firm valuation. despite the presence of empirical evidence supporting the positive relationship between information transparency and firm value، as well as the moderating effect of industry competitiveness on this relationship، the precise influence of competition remains an ongoing subject of academic discussion. this study explores the relationship between information transparency and firm value by employing both accounting-based and market-based transparency indicators، further examining the role of industry competitiveness in shaping and potentially reinforcing this relationship.method: to test the research hypotheses، data for 143 firms (equivalent to 1،716 firm-years) from the rahavard novin database and the codal website were collected for the period 2012–2023. the models used in hypothesis testing were estimated using the generalized least squares approach while controlling for the fixed effects of years and industries to ensure accurate estimation. additionally، to account for heteroskedasticity and correlation in the model errors، clustered standard errors at the firm level were applied، enhancing robustness. furthermore، regression models employed to measure information transparency based on accounting data were estimated annually from 2012 to 2023 across 12 industries (amounting to 132 regressions in total). finally، in the sensitivity analysis section، market-based metrics were used to assess information transparency and validate the core findings of the study.results: the results of this research indicate that an increase in information transparency increases the firm value. this finding is consistent with the concepts proposed in signaling theory. additionally، the research results suggest that industry competitiveness intensifies the positive relationship between information transparency and firm value، aligning with predictions from agency theory. moreover، supplementary results using market data-based measures of information transparency support the main findings of the study، indicating that the results are not sensitive to the use of alternative definitions for measuring information transparency.conclusion: the research findings confirm the positive effect of information transparency on firm value and emphasize the significant role of industry competitiveness in strengthening this relationship. this highlights the role of business units and regulatory bodies in improving the quality of financial reports، reducing information asymmetry، and ultimately enhancing information transparency. furthermore، due to the positive consequences of industry competitiveness in reducing opportunistic managerial behavior، compelling managers to make efficient and value-creating decisions، decreasing their tendency to hoard information، and encouraging voluntary disclosure of more information.