ارزیابی کیفیت زیستگاه و آسیب‌پذیری فضایی مناظر طبیعی در ناحیه شهری خرم‌آباد

هدف تحقیق حاضر مدل‌سازی یکی از خدمات حمایتی اکوسیستم، با عنوان کیفیت زیستگاه و همچنین ارزیابی آسیب‌پذیری فضایی مناظر طبیعی در محدوده شهر خرم‌آباد با استفاده از ماژول کیفیت زیستگاه invest است. دستیابی به این هدف نیازمند شناسایی منابع تهدید، وزن نسبی هر تهدید، حداکثر فاصله اثرگذاری آن در فضا، انواع زیستگاه‌ها و میزان حساسیت هر یک از آن‌ها نسبت به منبع تهدید است. به‌علاوه یکی از مهم‌ترین ورودی‌های نرم‌افزار invest، نقشه پوشش/کاربری زمین (lulc) محدوده موردمطالعه است که جهت تهیه این داده در پژوهش حاضر از روش طبقه‌بندی زون‌های اقلیم محلی استفاده گردید. در نهایت مدل، با ترکیب الگوهای lulc و منابع مختلف تهدید، نقشه‌های توزیع فضایی کیفیت و تخریب زیستگاه را در چشم‌انداز موردمطالعه تولید می‌کند. نتایج نشان داد که عامل شهر، فرودگاه و بزرگراه به‌ترتیب با میانگین نمره 0.51، 0.345 و 0.33 مخرب‌ترین عوامل تهدید برای تمام زیستگاه‌ها هستند و پوشش‌های آب، درختان انبوه و درختان پراکنده نیز به ترتیب با نمرات حساسیت 0.47، 0.39 و 0.36 بیش‌ترین درجه تخریب را نسبت به دیگر کاربری‌ها متحمل شده‌اند. نتایج همچنین بیانگر این بود که وضعیت کیفیت زیستگاه در محدوده خرم‌آباد در سطح متوسط تا پایین قرار دارد و شاخص کیفیت زیستگاه تنها در 3 درصد مساحت منظر، شرایط بسیار خوبی را نشان می‌دهد.نتیجه گیری: به طور کلی، نتایج این پژوهش حاکی از این بود که کیفیت زیستگاه در محدوده شهر خرم آباد به دلیل عوامل تهدید مختلف در وضعیت نامطلوبی قرار دارد و نیازمند توجه و برنامه ریزی های حفاظتی است . 

assessment of habitat quality and spatial vulnerability of natural landscapes in the urban area of khorramabad (iran)

the purpose of this study is to investigate one of the supporting services of the ecosystem, called habitat quality, and to assess the spatial vulnerability of natural landscapes in the city of khorramabad using the invest habitat quality module. to achieve this objective, it is essential to identify the sources of threats, the relative weight of each threat, the maximum distance of its effect in space, the types of habitats, and the sensitivity of each to the source of the threat. in addition, one of the most important inputs of invest is the land use/land cover (lulc) of the study area. the local climate zone classification method has been used for the creation of this map. finally, the model generates spatial distribution maps of habitat quality and degradation across the landscape by combining lulc and different threat sources. the findings indicated that the city, airport, and highway factors are the most destructive threat factors to all habitats with an average score of 0.51, 0.345, and 0.33, respectively. compared to other lulc, water, dense trees, and scattered trees suffered the most destruction, with sensitivity ratings of 0.47, 0.39, and 0.36, respectively. the results also revealed that habitat quality in khorramabad is at a medium to low level, and the habitat quality is in very good condition in only 3% of the landscape area.