تحلیل تاب‌آوری اجتماعی مسکن محلات شهری در برابر زلزله مطالعه موردی: محلات منطقه 15 شهر تهران

آسیب‌های ناشی از زلزله مجموعه سیستم‌های کالبدی، اجتماعی، اقتصادی شهر را در برمی‌گیرد. تاب‌آوری اجتماعی در برابر بحران به‌عنوان توانایی یک سیستم یا بخشی از یک سیستم برای بهبود بعد از یک فاجعه تعریف می‌شود. شاخص‌های تاب‌آوری اجتماعی از طریق تحلیل محتوا و ارزیابی نهایی از دیدگاه اساتید استخراج‌شده است. هدف پژوهش سنجش میزان تاب‌آوری اجتماعی در دو شرایط فرضی با شاخص‌های یکسان و استخراج عوامل و عناصر تاثیرگذار از دیدگاه شهروندان است. جامعه آماری پژوهش محلات 20 گانه منطقه 15 شهر تهران است. نمونه آماری با نتایج فرمول کوکران 401 مورد به‌صورت مساوی در 20 محله است. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات نیز با توجه به سوال‌های و نوع داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آمارهای gis و spss و روش آماری تحلیل عامل اکتشافی جهت تعیین تعداد عوامل و میزان تاثیرات عوامل و عناصر و روش تاپسیس نیز جهت سطح‌بندی محلات است. نتایج و یافته‌ها حاکی از آن است که منطقه از وضعیت مناسبی از تاب‌آوری برخوردار نیستند و ساکنین ارزیابی خوبی از میزان تاب‌آوری خود و محیط ندارند. بااین‌وجود در پرسشنامه قبل از بحران، محله مظاهری دارای رتبه اول وضعیت مناسب و در پرسشنامه بعد از بحران نیز محله شوش دارای رتبه اول وضعیت مناسب تاب‌آوری در هر دو موقعیت نیز محله مسعودیه با رتبه آخر دارای نامناسب‌ترین تاب‌آوری است. همچنین عوامل جمعیت فعال، تعداد خانوار و تعداد زنان و کودکان دارای بیشترین تاثیر در میزان تاب‌آوری قبل و بعد از زلزله بوده‌اند.

analysis of the social resilience of housing in urban areas against earthquakes: the case study of areas of the 15th district of tehran

the damage caused by the earthquake includes the physical,social, and economic systems of the city. social resilienceagainst crisis is defined as the ability of a system or part of asystem to recover after a disaster. social resilience indicatorshave been extracted through content analysis and finalevaluation from professors' point of view. the research aims tomeasure the level of social resilience in two hypotheticalconditions with the same indicators and extract influentialfactors and elements from the citizens' point of view. thestatistical population of the research is 20 neighborhoods indistrict 15 of tehran. the statistical sample with the results ofcochran's formula is 401 cases in 20 neighborhoods.analyzing the information according to the questions and typeof data using gis and spss statistics software and thestatistical method of exploratory factor analysis to determinethe number of factors and the extent of the effects of factorsand elements and the topsis method is also used to stratifythe localities. the results and findings indicate that the regiondoes not have a good state of resilience, and the residents donot have a good assessment of the resilience of themselves andthe environment. nevertheless, in the pre-crisis questionnaire,mazaheri neighborhood has the first rank of good condition,and in the post-crisis questionnaire, shush neighborhood hasthe first rank of good resilience. in both situations, themasoudiyeh neighborhood, with the last rank, has the mostunfavorable resilience. also, the factors of active population,the number of households and the number of women andchildren have had the most significant effect on the level ofresilience before and after the earthquake.